Piše: Džulija Konli
Tek nešto više od nedelju dana nakon što je glavni tužilac Međunarodnog krivičnog suda (MKS) objavio da je zvanično podneo zahtjev za nalog za hapšenje dvojice visokih izraelskih zvaničnika zbog napada Izraelskih odbrambenih snaga na Gazu, u utorak je, u okviru posebnoh izvještaja objavljeno da je šef izraelske obavještajne službe proveo skoro deceniju pokušavajući da zastraši prethodnog glavnog tužioca MKS-a kako bi zaustavio istragu ratnih zločina.
Bivša tužiteljka MKS-a, Fatu Bensuda, otvorila je preliminarnu istragu o izraelskim akcijama u Palestini 2015. godine, godinu dana nakon što je Izrael pokrenuo ofanzivu u Gazi koja je za manje od dva mjeseca ubila 2.251 Palestinca. Bensuda je imala za cilj da napravi početnu procjenu optužbi za moguće ratne zločine u Gazi, na Zapadnoj obali i u Istočnom Jerusalimu.
Prema izraelskim publikacijama +972 Magazine i Local Call i u britanskim novinama The Guardian, Bensuda i njen tužilački tim su ubrzo počeli da dobijaju upozorenja da Mosad, izraelska nacionalna obaveštajna agencija, „pomno prati njihov rad.”
Nakon kratkog susreta sa Bensudom na Minhenskoj bezbjednosnoj konferenciji 2017. godine, direktor Mosada Josi Koen je „sasvim iznenada“ presreo tužiteljku u hotelu u Njujorku 2018. godine, kada se Bensuda sastala sa predsjednikom Demokratske Republike Kongo Žozefom Kabilom.
„Par se sastao nekoliko puta ranije u vezi sa tekućom istragom MKS-a o navodnim zločinima počinjenim u njegovoj zemlji,” izveštava The Guardian.
🚨 EXPLOSIVE REVELATION: Former Mossad chief allegedly threatened ICC prosecutor to drop the Palestine #warcrimes inquiry. Secret meetings, intimidation tactics, and covert operations are detailed.
Bullying won't hide #genocide and war crimes! https://t.co/jozTUClqzT pic.twitter.com/Uz8Ae7kHSQ
— World BEYOND War (@WorldBeyondWar) May 28, 2024
„Međutim, čini se da je ovaj sastanak bio namješten. U određenom trenutku, nakon što je od Bensudinog osoblja zatraženo da napusti sobu, kako svjedoče tri izvora upoznata sa sastankom, ušao je Koen. Iznenađenje je, kako kažu, izazvalo uzbunu kod Bensude i grupe zvaničnika MKS-a koji su putovali sa njom. Zašto je Kabila pomogao Koenu nije jasno, ali veze između njih dvojice otkrila je 2022. godine izraelska publikacija TheMarker.”
Istraga je otkrila da je Koen — koji je penzionisan 2021. godine — više puta pozivao Bensudu i tražio sastanke sa njom nakon „zasjede,” što je na kraju navelo Bensudu da upozori visoke zvaničnike MKS-a na ponašanje šefa Mosada i nakon što su njegove taktike prešle na „prijetnje i manipulacije.” Jedan zvaničnik MKS-a je uporedio Koenovo ponašanje sa „progonjenjem.”
Koen je inicirao najmanje tri sastanka sa Bensudom između 2019-21. godine, uključujući jedan na kome je navodno rekao sljedeće:
„Trebalo bi da nam pomognete i pustite nas da se pobrinemo za vas. Ne želite da ulazite u stvari koje bi mogle ugroziti vašu bezbjednost ili bezbjednost vaše porodice.”
On je takođe navodno sugerisao Bensudi da bi puna istraga o ratnim zločinima Izraela mogla da naškodi njenoj karijeri i pokazao joj kopije tajno snimljenih fotografija njenog muža.
The Guardian je izvjestio da Koen nije odgovorio na zahtjev za komentar, a Bensuda je odbila da komentariše izvještavanje.
Portparol izraelske vlade je izjavio da je izveštaj „prepun mnogih lažnih i neutemeljenih optužbi koje imaju za cilj da naštete državi Izrael.”
Prijetnje protiv tužioca MKS-a mogu predstavljati krivična djela protiv administracije pravde, što je kršenje člana 70 Rimskog statuta, kojim je sud osnovan 1998. godine.
Izrael nije potpisnik Rimskog statuta i ne priznaje nadležnost MKS-a, ali izraelski zvaničnici, uključujući Koena, i dalje mogu biti gonjeni za krivično djelo protiv administracije pravde.
Nakon navodnih Koenovih prijetnji Bensudinoj porodici i karijere, MKS je 2021. godine otvorio formalnu istragu o ratnim zločinima još iz 2014. godine.
The Netanyahu govt threatened an ICC prosecutor and her family to try and avoid charges. Israel is completely out of control. I don't recall even the worst pariahs – Saddam's Iraq, DPRK for e.g. – doing anything like this. Biden's support is the differencehttps://t.co/r7mBLu18HR
— Branko Marcetic (@BMarchetich) May 28, 2024
Prošle nedelje, aktuelni tužilac MKS-a Karim Kan objavio je da je zatržio naloge za hapšenje premijera Benjamina Netanjahua, ministra odbrane Joava Galanta i tri lidera Hamasa zbog postupaka od 7. oktobra 2023. godine.
Novinar Jacobina, Branko Marčetić, je napisao da otkrića o Koenovom praćenju Bensude usred njene preliminarne istrage dokazuje da je izraelska vlada „potpuno van kontrole” — djelimično zato što joj kontinuirana politička i materijalna podrška od strane Sjedinjenih Država, njenog najvećeg međunarodnog vojnog finansijera, omogućava da djeluje nekažnjeno.
Prijetnje protiv tužioca MKS-a, izjavio je kanadski poslanik iz Nove demokratske partije Čarli Angus, „su postupci kriminalne države.“
Ono što je jedan novinar nazvao „zaista zapanjujućim optužbama“ jeste činjenica da je Mosad dobio transkripte i druge materijale koji su bili deo „kampanje klevetanja“ protiv Bensude.
„Diplomatski napori bili su dio koordinisanog napora vlade Netanjahua i [tadašnjeg predsjednika] Donalda Trampa u SAD-u da izvrše javni i privatni pritisak na tužioca i njeno osoblje,“ izvještava The Guardian.
Trampova administracija uvela je sankcije, uključujući vizna ograničenja protiv Bensude između 2019-20. godine, navodno kao odmazdu za zasebnu istragu o ratnim zločinima u vezi sa američkom aktivnošću u Avganistanu. Tadašnji državni sekretar Majk Pompeo sugerisao je da su sankcije uvedene jer je MKS „nanšanio Izrael.“
Izvještaji u utorak su ukazali da Izrael „ubrzano postaje nasilnik,“ rekao je Trita Parsi, izvršni potpredsjednik Kvinsi instituta za odgovornu državnu politiku.
„Ne samo da je odgovoran ratne zločine i vjerovatno genocid,“ rekao je Parsi, „sada saznajemo da koriste šefa svojih špijuna kako bi prijetili članovima porodica tužilaca MKS-a.“
Džulija Konli je stalni pisac za Common Dreams.
Izvor: Common Dreams
