Međunarodni kongres pisaca poliglota Geoliteratura MMXXVI okupila Stari i Novi svijet u Crnoj Gori
U medijima na engleskom jeziku u Brazilu i Grčkoj objavljeno je zajedničko saopštenje za štampu povodom završetka svjetskog konferencije pisaca poliglota Geoliteratura u Kotoru.
Saopštenje donosi glavne informacije o ovom međunarodnom festivalu svjetske književnosti sa fokusom na istoriju ideja, jezike, vještačku inteligenciju i, najzad, na njegoševsku tradiciju nazvanu simbolično GEONJEGOŠ povodom prevoda epa Lažni car Šćepan Mali na portugalski u okviru Geoliterature
Od 10. do 15. juna 2026. godine, istorijski grad Kotor u Crnoj Gori postao je epicentar globalne intelektualne debate kao domaćin Svetskog festivala i Prve internacionalne konferencije pisaca poliglota, pod okriljem projekta World Literature Meeting Point. U organizaciji prestižnog izdavača I filmske produkcije BOKA F – Kulturni kapital Crne Gore, kongres Geoliteratura MMXXVI afirmisao se kao istorijska prekretnica u savremenoj istoriji ideja.
Tačno 200 godina nakon što je Gete formulisao koncept Weltliteratur (Svjetska književnost), ovaj događaj je postavio nove istorijske standarde. U globalnom kontekstu koji karakterišu digitalna fragmentacija, uspon vještačke inteligencije i gubljenje identitetskih okvira, kongres je obnovio ulogu književnosti – ne kao pukog akademskog ukrasa, već kao geopolitičkog instrumenta za kulturno ukorjenjivanje i otpor. Na padinama Kotora, gde su se susreli Stari i Novi svet, zemlja i pisana reč ujedinile su se kako bi iscrtale kartografiju duše naspram algoritama.
Susret kultura i akademski program
Pod vođstvom pisca i diplomate dr Gojka Čelebića, simpozijum je podstakao dubok interkontinentalni dijalog, organizovan kroz tematske sesije koje su prevazilazile lingvističke i vremenske granice.
Tokom četiri dana, svjetski priznati mislioci debatovali su o univerzalizmu i transferu ideja:
- Evropske perspektive: Grčki profesor Georgios Arabacis (Sorbona) otvorio je diskusije izlaganjem o „Univerzalizmu u vizantijskoj civilizaciji“. Italijanski profesor Frančesko Kakamo (La Sapienca) analizirao je protok univerzalnih ideja i istorijske odnose između Italije i Crne Gore, dok je češki naučnik Vaclav Čermak (Karlov univerzitet) debatovao o univerzalnosti crkvenoslovenskog jezika u srednjem vijeku.
- Prisustvo Novog svijeta: Brazilska delegacija donijela je ključna razmišljanja o savremenoj eri. Lusijane de Jong iz Rio de Žaneira je govorila o „Prekookeanskom transportu danas“, dok je holandski autor Olav Šrader govorio o globalnim književnim vezama i učestvovao u sesiji o obnovi spomenika kulture u Brazilu. Pisac Rodrigo Morais predstavio je tezu o Geoliteraturi kao „nauci o ukorjenjivanju“ i promovisao srpski prevod svoje knjige Manifest Brazil.
- Identitet i regionalna budućnost: Sesija posvećena crnogorskom pjesniku i filozofu Njegošu bila je jedan od glavnih vrhunaca, a kulminirala je čitanjem odlomaka iz epa „Lažni car Šćepan Mali“, prevedenog na portugalski jezik. O ulozi malih jezika u eri vještačke inteligencije takođe je debatovao pisac i sineasta Gojko Čelebić, idejni tvorac i osnivač Geoliterature.
Roman Gojka Čelebića pod novim naslovom u prevodu na Portugalski
Intelektualna elita i višejezičnost
Kongres se istakao po visoko kvalifikovanom profilu svojih učesnika, okupljajući poliglote obrazovane na najtradicionalnijim svjetskim univerzitetima, koji koriste višejezičnost kao most za spajanje različitih naroda.
Učesnik | Država | Alma Mater | Radni jezici
Jorgos Arabacis | Grčka | Sorbona (Pariz) | Starogrčki, francuski, engleski, italijanski.
Vaclav Čermak | Češka R. | Karlov univerzitet (Prag) | Starogrčki, crkvenoslovenski, latinski, engleski, srpski, ruski.
Lenka Blechova Čelebić | Crna Gora | Karlov univerzitet (Prag) | Latinski, češki, hebrejski, njemački, ruski, španski.
Olav Šrader | Holandija | Univerzitet u Amsterdamu | Španski, njemački, portugalski, engleski, rumunski, holandski.
Frančesko Kakamo | Italija | La Sapijenca (Rim) | Latinski, engleski, češki, španski, italijanski.
Mikonja Knežević | Srbija | Univerzitet u Atini | Staro/novogrčki, engleski, njemački, crkvenoslovenski.
Gojko Čelebić | Crna Gora | DAMU (Prag) | Engleski, ruski, španski, češki, portugalski, italijanski.
Naučni radovi Lenke Blehove Čelebić objavljeni na engleskom, češkom i njemačkom
Ustanak geoliterature
Daleko više od konvencionalnog akademskog skupa, Festival je iz Boke Kotorske uputio manifest u odbranu „geopolitike zemlje“ – pisanja koje izvire iz konkretnog sjećanja na tlo, nasuprot kulturnoj homogenizaciji koju sprovode velike tehnološke i finansijske sile. Zatvaranje događaja zvanično je otvorilo diskusije i perspektive za izdanje festivala 2027. godine, učvršćujući poziciju Crne Gore kao rodnog mjesta nove i vitalne Internacionalne alijanse pisaca poliglota.
Servisne informacije
Događaj: Geoliteratura MMXXVI – Svjetski festival / I Internacionalna konferencija pisaca poliglota
Datum: 10–15. jun 2026. godine
Mjesto: Državni arhiv u Kotoru, Crna Gora
Organizacija: BOKA F – Kulturni kapital Crne Gore (Direktor: Gojko Čelebić / Urednik: Radoje Femić / Organizator: Tripun Grgurević)
Kontakt za medije: boka.f.cultural@gov.me (ili preko lokalnog organizacionog odbora)
