Perper bila je fiktivna valuta korišćena u Srpskom carstvu za vrijeme cara Dušana Silnog. Perper je bio prilično jaka valuta, državna taksa je iznosila jedan perper na kuću godišnje.
Perpera nije postojala u fizičkom smislu, već apstraktnom. Kako bi se veće količine srebrnog dinara, tadašnje srpske monete, lakše obračunale, koristila se perpera koja je označavala 12 dinara.
Ime perper, tj. perpera dolazi od hiperpirjona, zlatnog vizantijskog novca koji je uveo car Aleksije Komnin. Ime novca znači hiper (izuzetno, super) pročišćen jer je i nastao kako bi zamijenio solid. Solid je bio zlatni novac uveden u vrijeme poznog Rimskog carstva, čiji je standard definisao Konstantin Veliki. Međutim, vremenom je Carstvo slabilo i siromašilo, pa je gramaža i čistota zlata u kovanicama opadala, a sa njom i vrijednost solida koji je na kraju bio gotovo bezvrijedan.
Perper kao računska jedinica, kojom se brojalo 12 dinara, iskovanih od domaćeg srebra u domaćim kovnicama, pojavljuje se redovno u srpskim pisanim spomenicima od vremena kralja Milutina. Logično je što se perper, kojim se brojao domaći kovani novac, u srpskim pisanim spomenicima počinje redovno javljati kada i dinar kao sredstvo unutrašnjeg prometa. Jer, idealni perper je služio isključivo za brojanje stvarnih 12 dinara. Bez dinara, ne bi bilo ni perpera.
U zakoniku cara Dušana, perper kao računska novčana jedinica srijeće se u 17 članova.
Do 1906. godine Crna Gora nije imala svoga državnog novca, već je svoje potrebo namirivala isključivo stranim novcem – zlatnim novcem gotovo sviju država, a sitnim novcem isključivo austrougarskim.
Te godine u Crnoj Gori je u novčanom saobraćaju uvedena kao novčana jedinica p e r p e r, koji se dijelio na sto para, a čija je vrijednost ravna vrijednosti tadašnje jedne austrijske krune, koju je saobraćaj zamijenio.
Perper se kao crnogorski novac prvi put pominje u ukazu knjaza Nikole od 4. maja 1909. Po tom ukazu je određeno kovanje apoena od 1 i 5 perpera. Nacrte za ove apoene je prema predlogu Miloja Jovanovića, uradio profesor gimnazije i slikar Ilija Šobajić, dok je graver bio Stefan Švarc iz Beča. Za njihovu izradu korišćeno je srebro pozajmljeno od Srbije.
Na sastanku koji je održan na Dvoru 1909. godine, bilo je više predloga o nazivu novca, kao što su „zeta”, „lovćen”, „srebrnjak”, a na kraju je odlučeno da se zove perper.
Novac je 1906. godine iskovan u kovnici u Beču, čiji je direktor u to vrijeme bio Dimitrije Mita Petrović, Srbin porijeklom iz Pančeva, koji je pomogao da se cio posao obavi uspješno.
Prva emisija kovanovog novca iz 1906. imala je:
200.000 kovanica od 1 pare, 17mm u prečniku, težine 1,666 grama, sastava 950‰ bakra, 40‰ kalaja i 10‰ cinka
600.000 kovanica od 2 pare, 19mm u prečniku, težine 3,333 grama, sastava 950‰ bakra, 40‰ kalaja i 10‰ cinka
750.000 kovanica od 10 para, 19mm u prečniku, težine 3 grama, sastava od čistog nikla (1000‰ nikl)
600.000 kovanica od 20 para, 21mm u prečniku, težine 4 grama, sastava od čistog nikla (1000‰ nikl)
Redakcija
