Piše: Dr Slobodan Mileusnić
Povodom 20. godišnjice od upokojenja dr Slobodana Mileusnića (1947–2005), Izdavačka kuća Prometej iz Novog Sada je objavila njegovu jedinu zbirku pripovedaka koju je napisao pred sam kraj životnog puta. Pred vama su priče u kojima se osvrće na detinjstvo i mladost provedene u rodnom kraju, u Zapadnoj Slavoniji.
U životnoj trci sa vremenom, poslednju priču nije stigao da završi, te su „Priče iz Slavonskog kraja“ jedina literarna zaostavština dr Slobodana Mileusnića, vrsnog muzeologa i istraživača crkvene baštine. Veliku podršku davao je i autorima koji su pisali o zapadnoj Slavoniji, što se vidi i kroz to da je u desetinama knjiga prisutan kao autor predgovora, pogovora, recenzije. Priče iz svog rodnog kraja, napisane zavičajnim jezikom i specifičnom leksikom slavonskih Srba pomogle su autoru da približi čitaocu svoj rodni kraj i pruži svoj literarni doprinos o životu zapadnoslavonskih Srba. Tri priče iz ove zbirke posvećene su detinjstvu, tačnije, dečačkom detinjstvu, sa onim specifičnim međuodnosima dečaka na pragu odrastanja – u dokazivanju, ulasku u veliki svet odraslih, o (izneverenim) snovima. Uspomene na rodni kraj žive u svakome koga je život odveo u neke druge, često daleke predele. Zato će ova zbirka Slobodana Mileusnića izazvati intenzivna (o)sećanja u dušama čitalaca. Svako ima svoj Slavonski kraj – imena naših zavičaja se razlikuju, ali je nostalgija u svima nama ista.
Pogovor – Povodom 20. godišnjice upokojenja Slobodana Mileusnića (1947–2005)
Kada se u celini sagleda prozni opus od šest pripovedaka, koji je ostavio iz sebe Slobodan Mileusnić, može se zaključiti da je reč o ujednačenom, literarno izgrađenom i autentičnom proznom svetu, koji svojim rukavcima, temama, motivima i likovima, u malom predstavlja torzo jedne mnogo veće zamišljene prozne građevine, koju nažalost, pisac nije stigao do kraja da realizuje. Ipak, i na ovaj način, on se ovim pričama predstavio kao veoma dobar pisac, progovorivši literarnim glasom, čime je ne samo oteo od preostalog života najvažnije slike i sekvence iz ličnog sećanja, već nam je darovao i nepatvorenu prozu iz Zapadne Slavonije, koje u našoj literaturi ima tako malo. Tim je značaj izdavanja ove knjige priča Slobodana Mileusnića, još veći.
Slavica Garonja
Slobodan Mileusnić, zaslužni pregalac srpske kulture i Srpske Pravoslavne Crkve, rođen je 9. aprila 1947. godine u selu Goveđe Polje kod Daruvara u Slavoniji. Upokojio se u Gospodu 22. novembra 2005. godine u Beogradu, gde je i sahranjen. Završio je Bogosloviju Svetog Save u Beogradu 1968. godine. Na Filozofskom fakultetu u Beogradu je 1977. diplomirao istoriju umetnosti – muzeološki smer. Na istom fakultetu je magistrirao 1984. godine (tema: Srpsko slikarstvo HѴІІ i HѴІІІ veka u Slavoniji) i doktorirao 2004. godine (teza: Požeška mitropolija). Od 1974. godine je bio zaposlen u Patrijaršiji Srpske Pravoslavne Crkve. Između ostalog, bio je upravnik Štamparije Srpske Pravoslavne Crkve, urednik časopisa Revija SPC – njena prošlost i sadašnjost i lista Pravoslavlje, a od 1990. godine i upravnik Muzeja Srpske Pravoslavne Crkve. Bio je član mnogih odbora: Odbora za uređenje hrama Svetog Save, Republičkog odbora za obnovu Hilandara, Upravnog odbora Narodnog muzeja Srbije, Glavnog odbora Matice srpske, Upravnog odbora Galerije Matice srpske, Upravnog odbora Kulturno-prosvetne zajednice Srbije, koordinator Saveta za zaštitu i obnovu crkava, manastira i kulturne baštine Srpske Pravoslavne Crkve… Objavio je veliki broj naučnih radova, članaka i posebnih publikacija (monografija). Pred kraj života počeo je da piše i literaturu, najviše priče kao sećanja na detinjstvo, mladost provedene u rodnom kraju, u Zapadnoj Slavoniji.
Izvor: Spc.rs
