Piše: Atanas Stupar
Znamo li za jadac kada je u jadac jednačini c=r=x
Jadac jednačina proizvodi atmosferu koja miriše na obavezu izjašnjavanja zabilježenu u doba Informbiroa. Spoljnjim ili unutrašnjim faktorima narodu su nametnuta opsesivno-kompulzivna stanja u kojima se traže neodložna izjašnjavanja o postavljenoj jednačini.
Brzi odgovori na zagonetke ovakvog tipa u skorijoj istoriji su nas skupo koštala. Tragične posledice osjetilo je čitavo društvo. I patilo je zbog njih. Tekući protesti izazvani planovima kompanije Rio Tinto za rudarenje u Srbiji trebalo bi da se baziraju na ekološkim saznanjima i procjenama. Ekologija je paradigma našeg doba. Svi je makar načelno poštujemo, pozivamo se i zaklinjemo u nju. Radimo to manje više teatralno i kada nam nijesu jasni njeni mehanizmi, putevi i posledice.
Čak se i od vrhunskih srpskih sportista tražilo da se u trenucima proslavljanja velikih olimpijskih uspjeha, još dok su se nalazili na balkonu Starog dvora u Beogradu, izjasne o jadac jednačini koja muči srpsku javnost.
O čemu su trebali da se izjasne. O onome što se zove jadac. Omasovljena izjašnjavanja su uvod u podjele i nerede. Eksplozivna izjašnjavanja su nezaobilazan dio naše tradicije. I oni koji se izjašnjavaju i oni od kojih se ultimativno traži izjašnjavanje misle da znaju za jadac. Misle da se Jadac i Jadar ne razlikuju osim u zadnjem slovu.
Vjeruju da u rešavanju enigme jednog slova leži opštenarodna pobjeda.
Znamo li za jadac?
Prije nego što odgovorimo na to pitanje sjetimo se jadac revolucija.
Bilo je revolucija voćnih (Junetajted frut – Honduras, Gvatemala); kokainskih (Panama); antiprotivnih odnosno kontraških (Nikaragva); šalitro-bakarnih (Čile), petrolejskih (Saudi Arabija, Iran), pa mekih plišanih (Čehoslovačka), nebeskomirnih (Trg nebeskog mira u Pekingu) pa revolucija proljećnih (Arapski svijet) a prije njih i februarskih i martovskih i oktobarskih (Rusija, Srbija) a poslije njih rudarskih (Majdan Ukrajina) kojima se moguće pokušava priključiti i litijumska revolucija.
Sve te jadac revolucije organizovane su iz jednog studija, vođene rukom jednog režisera. Lomile su države i uništavale narode. Ne bi valjalo da i litijum dobije svoju revoluciju prije nego se u dubinama zemlje do njega ne dopre ili možda dopre.
