Piše: Nebojša Popović
Američka tehnološka kompanija NVIDIA trenutno na berzi vrijedi više nego kompletna privreda Njemačke – ekonomije koja je decenijama glavni pokretač Evrope i EU. Akcije svih njemačkih kompanija zajedno, gotovo se za hiljadu milijardi dolara nalaze ispod tržišne kapitalizacije NVIDIA-e. Samo jedne američke IT firme.
Do sasvim nedavno lamentirano je nad činjenicom da američki proizvođač automobila „Tesla“ na berzi vrijedi više od kompletne njemačke autoindustrije, koju predvode Mercedes, BMV, Audi i Folksvagen. Situacija sa NVIDIA-om je ozbiljan korak dalje. Investitori je na prvu loptu tumače okolnošću da kompanije koje dominiraju na polju vještačke inteligencije (AI) snažno preuzimaju svjetski primat.
U opticaju je sintagma – „AI momentum“.
To je naravno u užem smislu tačno, ali u širem, u pitanju je ozbiljno upozorenje koje ukazuje na tehnološku i ekonomsku zaostalost Evrope. Do nedavno se EU smatrala ekonomskim džinom ali i vojnim patuljkom. Sada Evropi prijeti i privredna zaostalost.
Jer i do sada je bilo pravilo da pojedine američke kompanije dominiraju, ali da vrijednost istih prevazilazi godišnji BDP država poput Njemačke, Francuske ili V. Britanije, čini se da govori nešto više od povoda za puko egzaltiranje masa. To je indikator disbalansa moći koji se među zapadnim partnerima ne smanjuje, već se još i više seli preko Atlantika, u korist SAD.
U tom kontekstu mora se tumačiti i nedavno potpisani trgovinski sporazum na relaciji EU – SAD, koji se listom tumači kao nepovoljan za Evropljane. I opet, jedna od grupacija koje su bile najmanje oduševljene su njemački izvoznici. Naročito je carinama od 15 % targetirana automobilska industrija Njemačke koja čini ključnu pokretačku snagu privrede te zemlje. Treba li reći time i same – EU.
Interesantno je da je Tramp sve vrijeme mnogo popustljivi prema Pekingu kome je da bi se lakše dogovorili skinuo ograničenja na transfer tehnologije. Kompanija koja je na tome najviše profitirala je ne slučajno – upravo NVIDIA sa početka teksta. Ali tako to biva. Amerikanci su svjesni da se sa Kinezima moraju voditi teški pregovori za razliku od Evropljana. Sve upućuje da će se ozbiljni geopolitički igrači dogovoriti, a za ostale šta pretekne. Pred EU je sada neslavan zadatak da održi glavu iznad vode.
