O tome na koje je grane spala istoriografija kod nas, i kako jedan „vodeći istoričar“ dozvoljava da se blamira pišući gluposti, mislim da boljeg primjera od ovoga nema. Kaže Živko Andrijašević: „Od kraja 17. vijeka nema nijednog znaka neodređenosti pećkog patrijarha nad cetinjskim mitropolitom, niti Cetinjska mitropolija funkcioniše kao dio Pećke patrijaršije, odnosno Srpske crkve“. Jer, kaže, „nijesam našao u istoriogrfskim radovima, a ne iznose ga ni apologete SPC“.
Očekivalo bi se od istoričara da se posluži nekom arhivskom građom osim istoriografskih radova za pravit ovakve velike tvrdnje. Ali i bez arhivske građe postoji pregršt dokaza objavljenih u objavljenim člancima i knjigama koji nedvosmisleno pokazuju da cetinjski tron jeste jerarhijski jeste bio podređen pećkom.
Upravo s kraja 17. vijeka postoji objavljen dokument u kom crnogorski zbor obavještava kotorskog providura da je po „zapovijedi sveštenoga arhiepiskopa Arsenija Crnojevića, patrijarha srpskog“ izabrao o potvrdio za cetinjskog vladiku Savatija namjesto umrlog Visariona, i da su ga „kontenti uzet“; taj dokument nije nikakva novina nego je poznat istoričarima više od vijeka. A i sam Danilo, koji je izabran malo potom, prehodio je do Sečuja u Južnu Ugarsku da ga taj isti Arsenije, sada izbjegao tamo za povlačećom se austrijskom vojskom, a inače i sam rodom iz Crne Gore, posveti za vladiku. Sačuvana je i njegova diploma gdje mu patrijarh daruje skenderijsku eparhiju. Taj isti Danilo, vođa „nacionalno-olobodilačkog pokreta“, dobiće 1712. bujruntiju od Ahmed-paše da može da obavlja episkopsku službu na osmanskoj teritoriji. 1717. i 1718. završće svojoj stolici i trima od četiriju crogorskih nahija privilegije pred mletačkim Senatom, kojima će, među ostalim, dobiti pravo duhovne jurisdikcije nad pravoslavnima u Boki, i čime je sam postao mletački podanik, sve vrijeme, naravno, vodeći korespondenciju sa osmanskom gospodom iz Spuža, Žabljaka i Podgorice.
Kroz dvadesete godine 18. vijeka biće Danilo u vrlo nepijatnim odnosima sa svojim pretpostavljenim u Peći, dva puta biće formalno svrgavan, iako bez posljedica, a i njegova pastva mu je u jednom trenutku prijetiti da će tražiti od patrijarha da ga smijeni. A takođe je Gligor Stanojević, koji je radio sa mletačkom građom, donosio podatke o vizitacijama pećkih patrijarha po Crnoj Gori i Primorju koji su ondašnjim mletačkim vlastima zadavali toliko glavobolje. Reći da tih podataka nema ne znači da ih nema, nego da se jedan istoričar nije udostojio da pročita to što mu kolege koje su zapravo koristile arhivsku građu pisale i objavljivale.
Problem institucionalnog kontinuiteta cetinjske stolice ne postoji bez u glavama nacionalističkih krvoputnika.
Izvor: Vuk Uskoković/Fejsbuk
