S obzirom da svaka partija naglašava da joj je glavni cilj unapređenje “Kvaliteta života” svih građana Crne Gore onda i građanin ima pravo da kaže što podrazumijeva pod “Kvalitetom života”. Vjerujem da ćemo se složiti ukoliko kažemo da je veoma važna stavka “Kvaliteta života” svakog građanina da građanin ne zavisi od pripadnosti političkoj partiji.
“Kvalitet života” je ono što nam obećavaju sve partije u Crnoj Gori.
Partije naglašavaju unapređenje “Kvaliteta života” kao prioritetni dio svojih programa. Čuli smo tu frazu na hiljade puta. Priča o poboljšanju “Kvaliteta života” građana Crne Gore odjekuje sa svih strana. Partije je ponavljaju kao predizbornu zakletvu. Nijedna partija nije ni pokušala da objasni što je “Kvalitet života”.
Može li se “Kvalitet života” objasniti sam po sebi. Mislim da ne. Za nekoga “Kvalitet života” predstavlja materijalna dobra, odnos minimalne penzije i potrošačke korpe, sređeno školstvo, zdrastvo, socijalna davanja. Za nekoga “Kvalitet života” podrazumijeva zdravu životnu sredinu, čiste rijeke, očuvane šume, nezagađen vazduh, život bez stresa. Za druge “Kvalitet života” mora uključiti i zakone obavezujuće za sve, kulturu, socijalno i duhovno stanje, čak i moral kao uzornost.
S obzirom da svaka partija naglašava da joj je glavni cilj unapređenje “Kvaliteta života” svih građana Crne Gore onda i građanin ima pravo da kaže što podrazumijeva pod “Kvalitetom života”. Vjerujem da ćemo se složiti ukoliko kažemo da je veoma važna stavka “Kvaliteta života” svakog građanina da građanin ne zavisi od pripadnosti političkoj partiji. U Crnoj Gori je upravo suprotno. Ne obećani, već onaj stvarni “Kvalitet života” zavisi samo od pripadnosti političkoj partiji.
Kada je DPS na parlamentarnim izborima 1998. nastupio pod parolom “Da živimo bolje-Milo Đukanović” promućurniji građani Crne Gore su ih u šali pitali “Imate li kuđ bolje živjeti nego što sada živite.”
Već tada građanima je bilo više nego očigledno da je vrhuška DPS-a na čelu sa nosiocem liste i povezanim licima dostigla izuzetno visok stepen “Kvaliteta života”. Prevarili su se. Materijalna bogastva, luksuzi, obijesti, pohlepe DPS rukovodstava i povezanih lica rasla su sa svakim novodobijenim izborima. Užurbano su osvajali nove “Kvalitete života”. DPS je dakle odavno već ispunio, sebi dato izborno obećanje iz 1998 godine. Predsjednik i Vrh partije, terenski radnici i povezana lica žive sve bolje i bolje. Život im je umnogome lagodniji i bezbrižniji nego ostalim građanima Crne Gore. Uopšte rečeno unapređenje kvaliteta života svih partijaca direktno je proporcionalno izbornim rezultatima njihovih partija.
Šta se dešava sa kvalitetima života ostalih građana Crne Gore. Kvaliteti njihovih života su uniženi i degradirani jer kada u jednom kolektivitetu poput Crne Gore sa 600.000 stanovnika, primjenom državnih mehanizama izuzmete desetak hiljada bogatih, oko hiljadu ekstra bogatih i oko desetak basnoslovno bogatih ljudi ostatku populacije ostaju samo ostaci. Od ostataka neopljačkanih materijalnih dobara države Crne Gore građani treba da unapređuju kvalitete svojih života.
Na našu sreću kvalitet života ne čine samo materijalna dobra. Tokom razvoja civilizacije čovjek se okrenuo i drugim borbama mimo borbe za goli opstanak. U ljudskom biću razvile su se težnje za redom, za harmonijom tjelesnih i duhovnih potreba i što je najvažnije težnje za moralnošću i odgovornošću. Moralnost, duhovnost, kreativnost donijeli su i upotpunili kvalitet života ljepotom, dostojanstvom, ljudskošću, savješću, umjetnošću.
Naše koristoljubive partijske vrhuške i njihova okruženja odana partijskom radu zaboravili su da i te stvari čine kvalitet života. Ili su svjesno bagatelizovali te kvalitete života. Biće da je u pitanju ovo drugo. Moralnost, dostojanstvo, duhovnost, prosvećenost, kulturno uzdizanje predstavljali su im prepreku u ekspresnom bogaćenju, u zadovoljstvima koje donosi luksuz, komfor i mnogobrojni užitci na račun države.
U trodecenijskom razvoju crnogorskog društva koji nazivamo i tranzicionim i višestranačkim periodom odbačen je još jedan važan element kvaliteta života. Odbačeno je DOSTOJANSTVO.
Pragmatični partijski ljudi doživjeli su dostojanstvo kao balast. Ignorisali su ga. Dostojanstvo ih je ometalo u vođenju politike koju su shvatili kao vještinu mogućeg unapređenja kvaliteta sopstvenih života i života sa sobom povezanih lica. Smatrali su da pojedinačno dostojanstvo nije bitno već samo dostojanstvo države. Zato su u ogromnom žaru sticanja ličnih bogastava prizvali istoriju da ona preuzme na sebe terete dostojanstva jer su, Bože moj, oni ti koji se bore za dostojanstvo države. Zaboravili su da bez ličnog dostojanstva nema ni dostajanstva države. Vladajuća partija i koalicioni joj partneri “izgarali su” u borbi za opstanak države, za obnovu državnosti, za vraćanje na svjetsku scenu naše hiljadugodišnje istorije. U tom grandioznom poslu nije bilo vremena za sitnice poput ličnog dostojanstva.
Vladajući su izbjegavali i nasilnički sprečavali svaku, čak i najmanju priču o sopstvenim nedostojnim postupcima i nedostajanstvima svojih partijskih saboraca.
Umjesto moralnog imperativa koji počinje sa Ja vođe i autoritativni podržavaoci vladajuće stranke u Crnoj Gori su usvojili imperativ koji počinje sa Naša država. Spominjanje Naše države (Nije pogrešno reći ni Njegove države) omogućilo im je da izbjegnu svaku priču o moralu, prosvećenosti, duhovnosti, kulturi u kojima je Crna Gora doživjela društvene sunovrate.
Vladajuće stranke su em ekonomski uništili državu, em joj obesmislili i potrli moralne kvalitete života.
Dokle smo dogurali? Do toga da se sve partije ovih dana slažu u jednome. Kažu država nam je na aparatima. Kojim aparatima? Na partijskim aparatima, koalicionim aparatima, monetarnim aparatima …U ekonomskom smislu država se bori za život. Pitanje je kad će se oporaviti ali je sasvim izvjesno da će do toga doći.
Na oporavak moralnog, duhovnog, kulturnog života društva i dostojanstva države moraćemo da pričekamo. Ti kvaliteti života se ne mogu uzeti na kredit sa grejs periodom.
Međutim o tim kvalitetima života treba neprestano govoriti. Nažalost za sada je uzaludno očekivati rezultate na tom polju jer su partije zamentule svoje toksične klice u mladim naraštajima države Crne Gore.
Ranko Rajković
