Piše: Miloš Lalatović
Jedan od književnika i ljudi sa javne balkanske scene za koga se može reći da je ’’savršena kontraverza“, svakako jeste pisac Svetislav Basara
Antikomunista, konzervativno-liberalan, ’’autošovinista“, religiozni pravoslavni hrišćanin, a ipak kritičar crkvenih velikodostojnika, sa nekima od njih čak i lični prijatelj, piše knjige bez ’’dlake na jeziku’’, dobitnik mnogih književnih nagrada, od čega dva puta ’’ Nin-ove’’. Sve ovo i još mnogo drugo jeste Svetislav Basara. Čovjek, koji je svojim romanom Fama o biciklistima, promijenio tok jugoslovenske književnosti. Za ovaj roman dobio nagradu Željezare Sisak. Sad, međutim, nema ni ove nagrade ni željezare . Posebno cijenjen ovaj roman bio je od Davida Albaharija, koji je u njemu prepoznao književnu novinu. Zaista, povrh svega, u ovom romanu se otkriva veliko opšte obrazovanje, istorijske činjenice i fikcije sjedinjene na jedinstven način. Nakon njega je objavio veliki broj romana i knjiga. Kolumnista je, do skoro bio lista Danas, sada Kurira. Basara je u mladosti svirao u pank i nju vejv bendovima, što je značajno opredijelilo njegov književni stil. Mnogi ga i nazivaju ’’književnim pankerom“. Ne štedi nikog u svojim romanima. Ono što drugi ne smiju, napiše on.
Samo je stvar, što to uradi na fantastičan način. U svojim knjigama je i istoričar, iako spada u urbanu grupu pisaca. Smatra da je loša sudbina srpskog i balkanskih naroda određena istorijskim potezima i idejama starim više od dvesta godina, kao i da je sad to teško promijeniti. Zbog kritike srpske politike od strane nekih krugova proglašen jednim od vodećih ’’autošovinista“. Međutim, slagali se sa njim ili ne, niko mu ne može poreći književni talenat.
Skoro svake godine objavi po jednu knjigu. Sa poslednjim ili sada već pretposlednjim romanom Kontraendorfin uzburkao mnoge duhove. Određene desničarske grupe prekidale su mu promociju ’’Kontraendorfina’’, koji je inače nagrađen Nin-ovom nagradom za prošlu godinu.
Lalatović: Naša Amerika
U ovom romanu na eksciplitan način su isprozivane ličnosti sa istorijske književne scene. Ovo je bio i jedan od razloga za protest protiv promocije ove knjige. Basara često odlazi u zemlje regiona, poput Bosne, Hrvatske, Crne Gore, rado je priman, drži predavanja i promocije, gostuje na televizijskim emisijama. Ali, ne štedi ni ljude iz ovih država. Kod njega jednostavno nema protekcije. On kako kažu neki kritičari, koji mu se ipak dive, ’’mrzi sve“. Ne štedi ni sebe, tako da u knjigama iznosi i neugodne lične detalje. Basara je čovjek, koji ima ogromnu ličnu i književnu hrabrost. Možda je i to ključ njegovog uspjeha. Jedan je Basara. . .
