Profesionalnom akcijom policije odbranjen je ustavni poredak u državi. Da je ostvaren naum DPS-a i da je osujećeno ustoličenje mitropolita na Cetinju, otvorila bi se Pandorina kutija raznoraznih blokada po Crnoj Gori. Od Pljevalja do Ulcinja, i od Berana do Herceg Novog, bilo bi legitimno da crnogorski građani blokiraju put, pale gume i napadaju policiju za šta god im padne na pamet! Ovako uz manje fizičke povrede nekolicine učesnika protesta na Cetinju, dobili smo Cetinje opet kao prestonicu demokratije. Kao pozornicu demokratskog uređenja i građanske države u kojoj se može i mora obaviti svaka radnja koja ne krši zakon i propise države Crne Gore. Uprkos naletima Veselina Veljovića i njegovih najbližih saradnika – Cetinje nije palo!
Cetinje je istorijska prestonica Crne Gore i simbol njene vjekovne slobode i državnosti. Pored toga, a za mnoge građane i prije toga ono je duhovno sjedište Mitropolije, takođe vjekovni stožer sabiranja pravoslavnih hrišćana na ovim prostorima, u koji su kao svojevrsni svetionik gledali ne samo vjernici iz stare Crne Gore, nego i primorci, Hercegovci, Vasojevići i ostali. Na kraju Cetinje je središte jednog zanimljivog i atraktivnog predjela koji je vremenom izrastao u privlačnu turističku destinaciju, koja spaja pomenutu istoriju sa prelijepom geografijom. Grad koji ujedno ima i primorske i planinske osobine.
CETINJSKI MANASTIR
Mnogi će istorijski izvori reći da je, formalno gledano, krajem 15. vijeka, među posljednjima na Balakanu, i država Crnojevića, sa sedištem na Cetinju, potpala pod otomansku vlast, a da je tek na Berlinskom kongresu 1878.g. Crna Gora povratila svoju državnost. I to bi, na neki način, bila istorijska istina. Međutim, realno, na samom terenu – Cetinje i njegova najbliža okolina ( a tu je riječ o tzv. četiri nahije, ili o oblasti podlovćenske Stare Crne Gore – a to je teritorija današnje cetinjske opštine sa djelovima današnje barske, podgoričke i nikšićke opštine ) čuvale su određenu autonomiju i stepen nepokorenosti.
Najubjedljivije svjedočanstvo i dokaz te nepokorenosti jeste upravo istorijski kontinuitet Cetinjske mitropolije sa njenim vladikama i sa neprekinutim postojanjem i djelovanjem Cetinjskog manastira.
Upravo je oko tog manastira čuvana i razvijana iskra duhovne slobode ali i sjećanje ( pamćenje ) na državnu samostalnost. Ono oko čega se današnji Crnogorci spore jeste viđenje te crkvene i državne samostalnosti. Jer jedan broj građana insistira samo na činjenici da je ta samostalnost postojala i da je postojala u određenim granicama, dok drugi broj građana ( ubjedljivo većinski među onima koji se smatraju pravoslavnim vjernicima ) pamte i dušu, ideologiju, orjentaciju te samostalnosti koja je neprekinuto bila oslonjena na vezu sa Pećkom Patrijaršijom kao svojim duhovnim središtem, i predstavu pijemontske uloge Crne Gore i Cetinja u ideji najprije srpskog a potom i južnoslovenskog ujedinjenja koje treba da uslijedi. O takvom identitetu slobodnih Crnogoraca svjedoči gotovo sve što su Crnogorci ostavili za sobom kao pisani trag, počevši od njihovih pismenih i prosvećenih vladara iz kuće Petrovića, pa do njihovih brojnih saradnika.
Riznica Cetinjskog manastira je muzej duhovnog stvaralaštva u vjekovima autentične i moglo bi se reći endemske crnogorske slobode u kontekstu vjekovne otomanske okupacije balkanskih prostora. Za pravoslavne vjernike najvažnije su relikvije svetih moštiju Svetog Petra Cetinjskog, a pored njih i časne desnice Svetog Jovana Krstitelja i Čestice Časnog Krsta Gospodnjeg koje se čuvaju u istom ćivotu u Cetinjskom manastiru.
Pored brojnih drugih sveštenih predmeta i detalja, svekako su najpoznatiji pisani spomenici i plodovi rada prve slovenske štamparije na ovim prostorima, koja iz posljednje decenije 15. vijeka čuva bogoslužbene knjige Oktoih, Psaltir, Časoslov i druge…
IDENTITETSKE PODJELE
Posljednjih godina Cetinje je i simbol identitetskih podjela unutar same Crne Gore. Jedni građani svoj identitet isključivo svode na granice svoje države i na svoj pasoš – svoju dakle, državnost, državljanstvo. U tom je slučaju Cetinje prvi i najvažniji simbol tog identiteta. Drugi građani svoj identitet narodni, kulturni duhovni shvataju kao neodvojivi dio šireg identiteta koj sabira ljude iz okruženja Crne Gore u osjećaj pripadnosti srpskom narodu i srpskoj kulturi. I taj identitet ima svoje temelje na Cetinju i svoje vjekovno postojanje u Crnoj Gori.
Određenoj politici je bio interes da ta dva identiteta strogo razdvoji i da ih posvađa, iako su postojali svi preduslovi da se oni podjedanko gaje i održavju u ljubavi, kao što su bili u prethodnim vjekovima.
Činjenica na kojoj se sa nekih adresa insistira, da je riječ o ”jedinom gradu bez litija” govori i o atmosferi isključivosti i uskraćivanja elementarnih ljudskih prava onim građanima koji su imali namjeru da te litije sprovedu i na Cetinju. Među razlozima zašto se to desilo svakako treba istaći činjenicu da je riječ o malom gradu koji je ujedno i jedan od rijetkih ( da ne kažem među posljednjima ) u kom veoma jaku vlast ima partija bivšeg režima. Recimo u veći gradovima ( Nikšić, Podgorica, Bar…) gdje je takođe valadao DPS takav scenario ”zabrana” ”blokada” i sl… jednostavno nije bio moguć. Neka sociolozi istražuju zašto je to tako.
Eto te litije su razumjeli i podržali u svim crnogorskim opštinama, razumjeli su ih i podržali predstavnici svih međunarodnih institucija, sve države od Rusije do Amerike, smo se na Cetinju razvijala i održavala buka na ulici kako će litije da ”sruše Crnu Goru” – što niti je bilo, niti može biti.
USTOLIČENJE NA CETINJU
Tenzije uoči ustoličenja novog mitropolita podizali su i raspirivali aktivisti i partijski lideri DPS, i to je notorna činjenica poput one da je ”more slano”. To se moglo vidjeti iz njihovih partijskih saopštenja, ali i iz pojedinačnih nastupa njihovih partijskih lidera, na čelu sa predsjednikom države. Upravo je njegovo autorsko djelo teza da će ta partija formirati i obnoviti crkvu. Ta i takva teza je diraktan udar na crnogorski Ustav pa samim tim i na stabilnost savremene crnogorske države. Njeno razvijanje nas dovodi do toga da ustoličenje mitropolita, što je jedan duhovni bogoslužbeni čin, neko shvata kao ugrožavanje crnogorske države. Prije samo nekoliko mjeseci imali smo u Kotoru ustoličenje rimokatoličkog biskupa, po istim ili sličnim oklnostima kao što je planirano i ovo pravoslavno ustoličenje na Cetinju. I niko u tome nije vidio nikakav problem. U jednoj građanskoj i sekularnoj državi, dvostruki aršini narušavaju normalan društveni ambijent.
