Da li ste znali da u Boki Kotorskoj postoje „bašte“ zlatnog korala?
Zlatni koral, odnosno lažni crni koral (Savalia savaglia), rijetka je vrsta koja naseljava Sredozemno more i istočni Atlantik. Najveći broj kolonija ove vrste zabilježen je na Kanarskim ostrvima, dok se najveći broj poznatih kolonija u Sredozemnom moru nalazi upravo u Boki Kotorskoj, naročito u blizini vrulja Sopot i Dražin vrt.
Vrulje su podvodni izvori slatke vode koji stvaraju specifične uslove u morskoj sredini: smanjen salinitet i temperaturu, manju prozirnost vode i izmijenjenu dinamiku sedimentacije. Upravo takvi uslovi pogoduju razvoju zlatnog korala. Najveće grupacije ove vrste u Boki Kotorskoj nalaze se u neposrednoj blizini vrulja Sopot i Dražin vrt, dok su manje grupacije zabilježene i kod ostrva Sveti Đorđe, u Verigama i kod rta Sveta Nedjelja.
Posebnost bokeljskih kolonija je i u tome što se nalaze na neuobičajeno malim dubinama, od oko 10 do 25 m. Na drugim lokacijama zlatni koral se najčešće bilježi na većim dubinama, uglavnom od 30 do 100 m, a može se javljati i znatno dublje.
Ovaj žbunoliki organizam često raste preko gorgonija, koje postepeno obrasta i obavija svojim proteinskim, gotovo crnim skeletom. Ipak, može rasti i samostalno, što je slučaj i u Bokokotorskom zalivu. Njegovi brojni polipi najčešće su zlatnožute boje, po čemu je vrsta i dobila naziv. Oko usnog otvora nalazi se do 30 pipaka, raspoređenih u dva niza.
Zlatni koral raste izuzetno sporo, svega nekoliko milimetara godišnje. Analize radioaktivnim ugljenikom pokazale su da neke kolonije mogu biti stare oko 2.700 godina, zbog čega se ova vrsta ubraja među najdugovječnije žive organizme na planeti.
Na inicijativu Instituta za biologiju mora, za lokacije Sopot i Dražin vrt prvo je uvedena preventivna zaštita 2021. godine, a od 2024. godine ove lokacije zaštićene su kao spomenici prirode. Područja su označena informativnim tablama i ograničena plutajućim bovama, kako bi se spriječili sidrenje i ribolov koji mogu dovesti do lomljenja i uništavanja korala.
Ronioci su dobrodošli da uživaju u ovim izuzetnim podvodnim pejzažima, ali uz poseban oprez. Neoprezni pokreti perajama, oslanjanje na dno ili dodirivanje kolonija mogu oštetiti zlatne korale i druge organizme koji ovdje žive.
Zlatni koral ugrožen je i prerastanjem alohtonim invazivnim algama, kao i pretjeranim rastom autohtonih algi, što je povezano s povećanim prilivom hranljivih materija u morsku sredinu i klimatskim promjenama.
Radi promocije ove izuzetne vrste, u saradnji Instituta za biologiju mora i Pošte Crne Gore objavljena je i poštanska marka sa motivom zlatnog korala.
Izvor: UCG
