Piše: Aleksandar Živković
Ovih dana obilježava se pedeset godina od završetka izgradnje pruge Beograd – Bar i završetka hidro-elektrane Martinje, sada HE Piva. U ovom posljednjem graditeljskom poduhvatu, bio je uključen još jedan – preseljenje manastira Piva, na lokaciju udaljenu nekoliko kilometara dalje, na većoj nadmorskoj visini u regionu sela Sinjac.
Za patrijarha Germana i mitropolita crnogorsko-primorskog Danila nije bila laka odluka da se preseli drevno duhovno središte čitavog jednog kraja. Gradnja manastira Piva trajala je trinaest godina od 1573. godine do 1586. Uvek je bio važan vjerski i kulturni centar Pive i stare Hercegovine. Izgradio ga je mitropolit hercegovački Savatije Sokolović sinovac pećkog patrijarha Makarija Sokolovića, brata Mehmed paše Sokolovića.
Sreća je bila što su mudri arhijereji u 20. vijeku, patrijarh Gavrilo i mitropolit Danilo, imali tople odnose sa Anikom Skovran, članom SANU, koja je preuzela nadgledanje konzervatorskih radova.
A posla je bilo mnogo, svaki kamen manastira označen jeposebnim brojem i ugrađen na isto mjesto u crkvi posvećenoj Uspenju Presvete Bogorodice. Još veći posao bio je da se „skine“, konzervira i ponovo namjesti 1260 kvadratnih metara freskopisa. Tada su se i konzervatori iz Crne Gore istakli i stekli neprocjenjivo iskustvo. Koliko je trajala gradnja manastira – trinaest godina – toliko je trajala i njegova seoba, od 1969 – 1982. godine. Nastala je velika hidroelektrana,koja je,vele, sad značajan ekološki adut Crne Gore, ali je sačuvana i velika svetinja. Nije se tako pažljivo uvijek postupalo, niti se danas postupa.
Manastir Piva dobio je još jedno duhovno značenje, bitno u našim vremenima.
