Bezbjednosni forum Banja Luka organizovao je naučnu konferenciju „Unitarizacija i islamizacija BiH – uzrok nove krize“, sa koje je poručeno da političko-pravno nasilje Zapada vodi raspadu Bosne i Hercegovine, a za početak rješenja krize je kao minimum identifikovano povlačenje Inckovog zakona i povratak Dejtonu.
Na konferenciji je zaključeno da se kao faktori stabilnosti javljaju Rusija i Kina, da američka politika nadjačava uticaj EU (pošto njena uloga slabi otkako je članstvo u EU pretvorila u lokalnu integraciju u „Otvoreni Balkan“) te da se u odnosu prema NATO mora nastupiti na novi način – kroz vojnu neutralnost BiH.
Sa konferencije je poručeno i da se u biću Zapada javljaju pukotine, te da u novim međunarodnim odnosima srpski narod mora da iskoristi prostor koji se otvorio za rješavanje svog pitanja, naročito u najvažnijem dijelu – njegove teritorijalne razdijeljenosti.
O ovim i drugim relevantnim segmentima krize na Balkanu govorili su i svoje radove priložili prof. dr Božidar Forca, general-major u penziji, načelnik Katedre bezbjednosti na Fakultetu za poslovne studije i pravo Univerziteta UNION-Nikola Tesla u Beogradu prof. dr Dragan Radišić, Fakultet za bezbjednost i zaštitu Banja Luka, prof. dr Mitar Kovač direktor Bezbjednosnog foruma Banja Luka, Petko Rašević urednik časopisa Bezbednosni forum, prof. dr Predrag Ćeranić, dekan Fakulteta bezbjednosnih nauka u Banja Luci, prof. dr Milan Blagojević, redovni profesor ustavnog prava, Univerzitet za poslovni inženjering i menadžment Banja Luka, ekspert za terorizam i bezbjednost Dževad Galijašević i dr Nenad Stevandić, predsjednik Ujedinjene Srpske.
Božidar Forca ukazao je da procese u međunarodnim odnosima određuju velike sile, a njihovo ubrzanje moraju da prati i generisanje promena.
On je ukazao da je Srbija ponovo „nezavisna i samostalna, ali nedovršena država“. Srpski narod je, kako je ukazao, raspolućen u državama nastalim na prostoru bivše Jugoslavije, a „Republika Srpska je jedini organizovani iskaz relativne samostalnosti i homogenizovanosti“. „Sada je, u uslovima multipolarnog sveta i sukoba velikih sila na Balkanu, potrebna strategija koja bi se oslanjala na pametnu moć“, zaključio je Forca.
Dragan Radišić je govorio o odnosu Rusije i Kine prema stanju i pravima naroda u BiH.
„Kina se uključuje po prvi put i to sa stavovima koji su gotovo identični ruskim u zaštiti osnovnih ljudski vrijednosti, prava i pravde na ovim uzavrelim balkanskim prostorima. Rusija i Kina su uvijek imale izbalansirane i uravnotežene stavove prema svim suprotstavljenim stranama, nudeći nepristrasna i pravedna rješenja za sve. Shodno tome, sve više se govori o novoj viziji svijeta koju nude Rusija kao vojno-politički lider svijeta i Kina, kao najmoćnija-nastupajuća ekonomska sila u svijetu. Ovim se otvara nova perspektiva mira, prosperiteta i koegzistencije za sve koji tome teže i ne prihvataju silu, ucjene, prijetnje, agresiju, potčinjenost i vazalni odnos koji im nudi Zapad“, rekao je Radišić.
On je posebno upozorio da se BiH nalazi u najvećoj krizi u post-ratnom periodu, „sa neizvjesnim ishodom, prije svega zahvaljujući „Inckovom zakonu“ koji je poništio sve pozitivno što je urađeno za poslednjih 25 godina“.
Mitar Kovač i Petko Rašević analizirali su odnos NATO pakta prema entitetima i pravu naroda da odlučuje o svojoj bezbjednosti. Oni su upozorili da dezintegracijom srpskog prostora i srpskog nacionalnog bića NATO pakt želi da potpuno kontroliše Balkan i da u svoj sastav uključi preostale države: BiH, Srbiju i lažnu državu Kosovo.
I prema Kovaču i Raševiću, izlaz iz krize u BiH jeste u poštovanju izvornih nadležnosti entiteta, koje su definisane Dejtonskim sporazumom, dok dalje nepoštovanje volje srpskog naroda i nadležnosti Republike Srpske vodi cijelu BiH u „još dublju krizu i u raspad“.
Autori su posebno naglasili potrebu da BiH proglasi vojnu neutralnost u kontekstu budućih odnosa sa NATO.
Predrag Ćeranić se posebno bavio ulogom EU na teritoriji BiH i ocijenio da je izostanak namjere EU da ubrza pridruživanje zemalja regiona doveo je do prirodnog političkog i ekonomskog povezivanja regiona sa Rusijom, Kinom i Turskom, što nije bilo poželjno za EU i njene angloameričke saveznike.
„Uticaj EU na region slabi, a najveće poniženje njeni zvaničnici doživjeli su na samoproglašenom Kosovu, gdje su im albanski lideri brutalno rekli da se ni za šta ne pitaju, i da Kosovo sprovodi politiku SAD. Dolazak Kristijana Šmita u Sarajevo nije bio moguć bez prethodnih konsultacija sa američkim predsjednikom Bajdenom, što indirektno priznaje i sam Šmit. Iako Njemačka Zapadni Balkan smatra svojom interesnom sferom, njeni zvaničnici su svjesni činjenice da u tom smislu Njemačka nije samostalna. I dalje je na Zapadnom Balkanu u sjenka američke spoljne politike, EU nastoji da samostalnost u spoljnoj politici zadrži u mjeri da sačuva bezbjednost svojih članica“.
EU svoj uticaj nastoji da održi kroz pomoć u finansijskim sredstvima, međutim, kako je ukazao Ćeranić, neka značajna sredstva se više ne plasiraju preko institucija BiH. On je kao primer naveo 87 miliona eura koje je EU namijenila za prevazilaženje migrantske krize, a koja je EU plasirala preko Međunarodne organizacije za migrante, navodeći da to čini zbog stepena korupcije u BiH.
Ćeranić je objasnio da je do pada moći EU došlo zbog toga što je „najmoćniji politički alat EU – proširenje“, transformisan u Berlinski proces.
„Kreator procesa je Angela Merkel, a politička ideja Berlinskog procesa je da se zemlje Zapadnog Balkana međusobno povežu na ekonomskom i političkom planu i da kao kolektivitet sarađuju sa EU. Merkelova je naglašavala da to ne znači odbacivanje od EU, ali se to na Zapadnom Balkanu upravo tako shvatilo. Preimenovanje procesa u „Mini-Šengen“, a potom u „Otvoreni Balkan“ nije dovelo do aktiviranja svih članica regije već samo Srbije, Albanije i Sjeverne Makedonije. Sjeverna Makedonija i Albanija nisu dobile „zeleno svjetlo“ za početak pregovora sa EU. To je bila poruka i za BiH“.
Milan Blagojević je detaljno analizirao kriminal ohaerizma, kao „oblik vladanja razvijen u BiH od 1996. godine do danas“.
Taj termin autor je kao svoj neologizam izveo iz engleske skraćenice OHR, ustanovljene za Kancelariju visokog predstavnika u BiH.
U radu koji je predstavio, Blagojević opisuje i objašnjava ne samo autoritarnost i totalitarnost ohaerizma, kao njegove bitne karakteristike, već i kriminal ohaerizma „kakav do sada nije zabilježen u istoriji“.
„Taj kriminal je nastao flagrantnom i teškom zloupotrebom ovlašćenja visokih predstavnika i kriminogenih struktura unutar njegove kancelarije“, rekao je Blagojević.
U nazivu ove konferecije su dva oprečna pojma – unitarizam i islamizam. Islamizam je, naglasio je Dževad Galijašević, politička ideologija društva koja produkuje ne samo jednoću (unitarnost), nego besprizornu diktaturu. Međutim, ova dva fenomena se u BiH nadopunjuju.
„Svaki put kada je Dodik ukazivao i iznosio argumente da u Sarajevu žele islamizam, tada bi islamisti sa Zapada to pretvarali u političko pitanje, u priču o prostom unitarizmu i govorili o Bosni kao jednoj adresi, i ispoljavali unitarne tendencije. U Sarajevu, međutim, neće unitarizam, to im je malo, nego hoće islamizam, a to je diktatura neprihvatljiva za pravoslavnu i katoličku religiju, pa čak i za muslimane u BiH koji drugačije misle.
Kad bi Dodik ukazao da SDA ima taj politički program i da sprovodi Islamsku deklaraciju Alije Izetbegovića i sarađuje sa Islamskim bratstvom i drugim terorističkim organizacijama,tada bi se sa Zapada uklonila tema islamizma, Zapad bi govorio o njima poznatom terminu unitarizma, a Republika Srpska bi dobila protivnika u Zapadu, iako je stvarni protivnik radikalni islamizam“.
Radikalni islamizam je – upozorava Galijašević – stvarni protivnik Srba i Hrvata, a Zapad tu priču vodi na kolosijek razgovora koji Zapad razumije, na unitarizam. Međutim, ovdje se ne radi o unitarizmu nego o tome da li će radikalna islamska stranka dobiti državu u srcu Evrope.
„Ne postoji primjer u svijetu da je neko većinsko islamsko društvo gradilo državu na temeljima zapadne građanske ideologije, pa tako ni u BiH. Ovdje podjele nisu samo etničke prirode, nego i istorijske, vjerske, te idu duboko u prošlost. Neko ko pripada islamskom društvu ne može u hrišćanskom okruženju graditi građansku državu zapadnog tipa – to ne rade ni bh muslimani, ni SDA, pa ni oni koji se predstavljaju kao alternativa ove stranke“.
Nenad Stevandić je detaljno govorio o mogućnosti kompromisa između dva potpuno suprotna strateška opredeljenja- unitarizacije i raspada BiH.
On je podvukao da Dejtonski sporazum definiše ulogu Visokog predstavnika da nadgleda sprovođenje Sporazuma, koordiniše i olakšava institucijama implementaciju sporazuma, ali da su vremenom visoki predstavnici – na osnovu krivog tumačenja Bonskih ovlašćenja – donosili uredbe, odluke i zakone na jačanju institucija kao i formiranju novih institucija na nivou BiH koje nisu bile predviđene Dejtonskim sporazumom.
„Većina političkih stranaka se zalaže sa izvorni Dejtonski mirovni sporazum, a u posljednje vrijeme sve su češći stavovi da Republika Srpska treba da izglasa nezavisnost. Kriza oko izbornog zakona, kao i posljednja odluka Visokog predstavnika Valentina Incka o krivičnom gonjenju svakog ko ne smatra da se u Srebrenici desio genocid su samo katalizatori koji dodatno ubrzavaju krizu u BiH. Ta kriza će vrhunac dostići u 2022. godini. Takođe, nelegitiman izbor Kristijana Šmita dodatno zaoštrava krizu, rekao je Stevandić
