Srpskim priča 84 odsto ljudi, ateista u Srbiji oko jedan odsto

Posle ukupnog broja stanovnika, njihove starosti i nacionalnosti, osam meseci po završetku popisa objavljeni su i podaci o veroispovesti i jeziku u Srbiji

Na popisu 84,4 odsto stanovnika Srbije srpski jezik smatra maternjim, za oko četiri odsto manje nego na popisu 2011. godine.

Slede mađarski, bosanski, romski i albanski, podaci su Republičkog zavoda za statistiku.

Kada je reč o veroispovesti, 86,6 odsto izjasnilo kao hrišćani, 4,2 odsto kao pripadnici islamske veroispovesti (2011- 3,1 odsto), dok ateista ima oko jedan odsto.

Prethodno su objavljeni su i rezultati koji ukazuju da Srbija ukupno ima pola miliona manje stanovnika nego 2011. godine, a da je sve više starijih od 65 godina.

U Srbiji danas živi 6.647.003 ljudi, od čega je 3.231.978 muškaraca i skoro 3.415.025 žena, saopštio je u aprilu Republički zavod za statistiku (RZS).

Prosečna starost stanovništva iznosi 43,8 godina.

Na pitanju o nacionalnosti, 80 odsto popisanih se izjasnilo kao Srbiju – 5.360.239 ljudi – što je za oko 600.000 manje nego 2011, naveo je Zavod.

Jezik i veroispovest

Pored srpskog jezika, najzastupljeniji maternji jezici su – mađarski (2,6 odsto), bosanski (2,2 odsto), romski (1,2 odsto) i albanski (jedan odsto).

Pre deset godina mađarskim se služilo 3,3 odsto ljudi, bosanskim 1,9, a romskim 1,4 odsto.

Kada je reč o veroispovesti 81,1 odsto su pravoslavci, gde je takođe došlo do blagog pada – 2011. godine bilo je 84,5 odsto pravoslavaca.

Na poslednjem popisu 3,9 odsto je katolika (2011 – 4,9), 0,8 odsto su protestanti i 0,9 odsto su lica koja su navela da pripadaju drugim hrišćanskim crkvama ili su se izjasnila samo kao hrišćani.

Oko 2,5 odsto stanovnika je iskoristilo Ustavom zagarantovano pravo da se ne izjasni na pitanje o verskoj pripadnosti, dok je 1,1 odsto stanovnika izjavilo da nisu vernici (ateisti) i oko 0,1 odsto da su agnostici.

Starost

Žene u Srbiji u proseku su starije od muškaraca za oko tri godine – prosečna starost žena je 45,2 godine, a muškaraca 42,4 godine.

U periodu između dva popisa značajno je porastao broj ljudi starijih od 65 godina – ukupno 1.468.855.

Ranije ih je bilo oko 17, a danas 22 odsto.

Prema podacima, dece i mladih do 19 godina u Srbiji je blizu 1,3 miliona.

Najnepovoljnija situacija je u regionima južne i istočne Srbije, gde je skoro svaki četvrti stanovnik (23,7 odsto) stariji od 64 godine.

U najstarije opštine, gde je prosečna starost 50 godina i više, spadaju Rekovac, Kučevo, Žagubica, Negotin, Svrljig, Gadžin Han, Babušnica i Crna Trava.

Nacionalna pripadnost

Najbrojnije su zajednice Mađara – 184.442, zatim Bošnjaka 152.801 i Roma 131.936.

Mađara je manje za oko 70.000, a Roma za 16.000.

Porastao je samo broj Bošnjaka za oko 8,5 hiljada, kao i Albanaca koji su bojkotovali popis 2011.

Za 4.000 je veći broj onih koji se izjašnjavaju kao Jugosloveni – po nekadašnjoj zajedničkoj državi.

Skoro pola miliona je onih koji su odbili da se izjasne o nacionalnoj pripadnosti ili nisu dali odgovor na to pitanje – 458.211.

U odgovoru za portal N1, iz Zavoda su naveli da je u toj kategoriji bilo onih koji su se izjašnjavali kao „džedaj, vanzemaljac, marsovac, svemirac, klingonac, stanovnici planete Zemlje, kosmopolite, Zvezdaši, Partizanovci, hobiti, liliputanci, vikinzi, apači, pankeri, šišarke, pokemoni, rokeri, vampiri…“.

Stanovnici Srbije po nacionalnosti 2022.

U Srbiji žive i Goranci (7.700), Slovenci, Ukrajinci, Nemci, ali je njihov broj manji od 10.000.

Regionalnu pripadnost odabralo je 11.929 ljudi.

Kako je tekao popis?

Popis je sproveden od 1. do 31. oktobra 2022, uz produžetak od sedam dana u nekim gradovima, kao i uz mogućnost telefonskog popisivanja do 17. novembra.

Miladin Kovačević, direktor RZS-a, navodi da je baza podataka dopunjena podacima iz administrativne evidencije.

Na taj način dodata su nepopisana lica, kojih je bilo nešto više od 200.000, dodao je.

„Ovo je bio prvi popis u Srbiji uz pomoć laptopova i po svemu sudeći poslednji tradicionalni, sa prikupljanjem podataka direktno od građana“, kaže Kovačević, dodajući da bi sledeći – 2031. godine – trebalo da bude potpuno digitalan.

O odlascima

Stanovnika Srbije u odnosu na pre 10 godina manje je za 495.975, odnosno 6,9 odsto.

Miladin Kovačević taj odliv ljudi vidi kao „manji od očekivanog“, navodeći da je Srbija „dinamično podruje po pitanju migracija“.

„Bilo je i iseljavanja i doseljavanja“, naveo je Kovačević prilikom predstavljanja podataka.

U Vojvodini je 182.453 stanovnika manje nego 2011, a u Južnoj i istočnoj Srbiji 142.739.

Najveći pad broja stanovnika zabeležen je u regionu Šumadije i zapadne Srbije – za 196.906 ljudi.

Kada je reč o opštinama, najveći pad zabeležen je u Crnoj Travi, na jugoistoku Srbije, uz granicu sa Bugarskoj, koja je i opština sa najmanje stanovnika u celoj zemlji – 1.066.

Pored Crne Trave, najveće crne rupe Srbije su i opštine Gadžin Han i Babušnica, takođe na jugoistoku Srbije, kao i opština Rekovac u Šumadiji.

O dolascima, gradovima i regionima

Smanjenje broja stanovnika zabeleženo je u svim regionima – i to za oko deset odsto – osim u beogradskom, gde je broj stanovnika povećan za 1,6 odsto.

U Beogradu je povećan i broj stanova, za čak 18,6 procenata, kojih i na nivou čitave Srbije ima više (12,26 odsto) u odnosu na popis iz 2011. godine.

Opštine sa najvećim porastom broja stanova su Čajetina, u okviru koje je planina Zlatibor, Sokobanja na istoku zemlje, beogradska Zvezdara i Novi Pazar.

„Imajući u vidu intenzivnu gradnju u proteklom periodu, takav podatak je bio i očekivan“, rekla je Dejana Đorđević iz RZS-a na prvom predstavljanju rezultata popisa.

Preliminarni podaci pokazuju da Beograd ima 1.681.405 stanovnika (26.123 više nego 2011).

Više od 100.000 stanovnika ima još 12 gradova – Novi Sad (367.121), Niš (249.816), Kragujevac (171.628), Leskovac (124.889), Subotica (124.679), Pančevo (115.910), Kruševac (114.331), Kraljevo (111.491), Novi Pazar (107.859) Zrenjanin (106.562), Čačak (106.453) i Šabac (106.066).

Do najvećeg porasta stanovništva došlo je u beogradskim opštinama Zvezdara, Voždovac, kao i u Novom Sadu i Novom Pazaru.

Najviše ljudi živi u regionu Šumadije i zapadne Srbije – 2.031.697.

U Srbiji postoji i 2.550.854 domaćinstava i 3.628.175 stanova, pokazuju podaci popisa.

„Od toga je 7,7 odsto više domaćinstava u Beogradu“, navela je Đorđević.

Pored Beograda, do najvećeg porasta stanova došlo je na području Zapadne Srbije, za 12,8 odsto, dok je stanova na jugu i istoku zemlje samo za jedan procenat manje – 12,7 odsto.

O popisu

Iz RZS-a napominju da su podaci „podložni promenama“ tokom statističke obrade.

Konačni rezultati biće objavljivani od aprila 2023. do juna 2024. godine.

Među njima će, između ostalog, biti i presek stanovništva po godinama, etničkoj pripadnosti, kao i broj migranata u Srbiji, naveli su iz RZS-a.

Kovačević je istakao i da je bio „uredan popis Albanaca“ u opštinama Preševo, Medveđa i Bujanovac, na jugoistoku zemlje, a koji su pre deset godina većinom bojkotovali popis.

„Bio je uredniji nego u nekim drugim sredinama“, naveo je, dodajući je prema preliminarnim podacima u Srbiji popisano oko 100.000 Albanaca.

Popis na Kosovu nije sproveden.

Popis je bio planiran za 2021, ali je zbog epidemije korona virusa dva puta odlagan.

Popisivači su prikupljali podatke direktno od građana, idući „od vrata do vrata“, pri čemu su odgovore ispitanika prvi put unosili u elektronske upitnike.

Ukupno je popisano 6.869.504 ljudi, što je za 200.000 više od broja stanovnika, a iz RZS-a navode da je to zato što su se neki popisali dva puta.

Među njima ima najviše studenata, koji su registrovani na roditeljskim adresama i tamo gde žive tokom studija.

Slobodan Maričić i Nataša Anđelković

Izvor: VVS na Srpskom