MEDIAS (Mediterranean International Acoustic Survey) predstavlja međunarodno koordinisani program za procjenu brojnosti, biomase i rasprostranjenosti male plave ribe u Sredozemnom moru. Program se zasniva na primjeni standardizovanih hidroakustičkih metoda, kojima se procjenjuje stanje najznačajnijih pelagičnih vrsta, prvenstveno srdele (Sardina pilchardus) i inćuna (Engraulis encrasicolus).
Cilj programa je prikupljanje pouzdanih i uporedivih naučnih podataka koji služe kao osnova za održivo upravljanje ribljim fondom, očuvanje morskih ekosistema i donošenje odgovarajućih mjera ribarstvene politike.
U periodu od 2004. do 2017. godine Crna Gora je, uz manje prekide, aktivno učestvovala u sprovođenju programa MEDIAS kroz istraživanja u teritorijalnim i međunarodnim vodama južnog Jadrana. Nosilac istraživanja u Crnoj Gori bio je Institut za biologiju mora, u saradnji sa međunarodnim partnerima i naučnim institucijama iz Italije, CNR IRBIM, Institutom za morske biološke resurse i biotehnologiju Nacionalnog istraživačkog savjeta iz Ankone, i Albanije, Institutom za istraživanje ribarstva iz Drača.
Istraživanja su realizovana uz podršku Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, kao i kroz regionalne inicijative, posebno u okviru projekta AdriaMed.
Osnovna metoda rada u programu MEDIAS jeste hidroakustičko snimanje morskog prostora pomoću naučnih ehosondera postavljenih na istraživačkim brodovima. Tokom plovidbe unaprijed definisanim transektima registruju se jata male plave ribe, nakon čega se obavljaju kontrolni ulovi pelagičnim mrežama kako bi se utvrdili sastav vrsta, starosna struktura i biološke karakteristike ulovljenih jedinki.
Paralelno se prikupljaju podaci o temperaturi i salinitetu mora, kao i o drugim ekološkim parametrima koji mogu uticati na rasprostranjenost ribe. Za potrebe istraživanja MEDIAS u Jadranu korišćen je naučnoistraživački brod G. F. Dallaporta. Istraživanja su sprovođena duž transekata međusobno udaljenih 10 nautičkih milja, do izobate od 200 m.
Istraživanja su obavljana tokom ljetnjih mjeseci. Pored procjene biomase srdele i inćuna hidroakustičkom metodom, uzorkovana su i jaja i larve riba, kako bi se biomasa inćuna, vrste koja se mrijesti tokom ljeta, procijenila i primjenom metode dnevne produkcije jaja.
Rezultati istraživanja MEDIAS imaju veliki značaj za održivo upravljanje ribarstvom u Crnoj Gori i na nivou cijelog Jadrana. Dobijeni podaci korišćeni su kao jedna od naučnih osnova za izradu i donošenje Višegodišnjeg plana upravljanja ribolovom male plave ribe u Jadranskom moru, koji obuhvata geografske podoblasti GSA 17 i GSA 18, a usvojila ga je Generalna komisija za ribarstvo Mediterana (GFCM).
Izvor: UCG
