Piše: Ranko Rajković
Poslije sticanja nezavisnosti Crna Gora se nije usmjerila na izazove, iskušenja i mogućnosti koje bi iskoristila za napredak i prosperitet države. Nije se bavila svojom sadašnjošću. Nije rešavala probleme u realnom životu. Opsesivno se posvetila prividnim neprijateljima i prošlosti.
U pjesničkim maniru Sergeja Jesenjina postreferendumsku Crnu Goru mogli bi opisati na sledeći način:
“Prelomismo zakon, kao na panju,
Moć dodijelismo jednom mjestu,
eto, mi smo u takvom stanju
dočekali dvije hiljade šesnaestu”
Dvije hiljade šesnaesta je bila i prestupna i izborna godina važna za budućnost Crne Gore. Tokom proteklih deset godina u samostalnoj i nezavisnoj državi ređao se skandal za skandalom. Carovale su nemilosrdne pljačke i brutalnosti raznih vrsta. Državna politika i organizovani kriminal su postali rod rođeni. Većini naroda je to postalo jasno kao dan. U vazduhu se osjećao opšti prezir prema partiji koja je sebi obezbijedila apsolutnu nezavisnost od zakona a svojim građanima siromaštvo i poniženje. Dvije hiljade šesnaesta godina je bila godina očigledne infamije. DPS je izgubio koalicione partnere.
Svjesna nepovjerenja koje se protiv nje u narodu raširilo DPS nije birala sredstva da silom produži svoju vladavinu.
Da bi skrenula pažnju sa sumorne stvarnosti na sva zvona je najavila proslavu deset godina nezavisnosti i hiljadu godina državnosti. Partijsko-mitomansko ludilo.
U izbornoj godini partija je pribjegla bizarnoj dokumentarističkoj tehnici. Naime Vlada Crna Gora je usvojila zakon po kojemu je te 2016. godine počev od 1. januara pa sve do 31. decembra svaka državna institucija bila dužna da na svakom svom zvaničnom dokumentu utisne žig – “Decenija obnove nezavisnosti i hiljadu godina Crnogorske državnosti”. Famozna brojka 10 + 1000 iako se našla na milion papira ostala je bez ikakvog odjeka i na unutrašnjem i na spoljnjem planu. Zašto?
Zato što iz svijesti naroda nijesu bile izbrisane izborne ucjene, podmićivanja, zastrašivanja, prevare i druga nepočinstva vladajuće partije. Ipak uprkos kriminalnim radnjama kojima se vlast služila ljudi su bili spremni da se pomire s rezultatima referenduma i prihvate proklamovanu nezavisnost. Podsjetimo se. Deset godina ranije Crnogorsku nezavisnost podržalo je 230.661 građana ili 55,5 odsto, glasača dok je protiv nje bilo bilo 185.002 ili 44,5 odsto glasača.
Poslije objavljivanja ishoda referenduma trebalo je gospodski arhivirati njegove rezultate i krenuti ka uspostavljanju i afirmisanju državničkog duha Crne Gore.
DPS je izabrao kontra put. Predsjednik države i partije kad god se našao u neprilici optužio bi tih 185 hiljada pride dva glasača za izdaju Crne Gore. Kakav je to državnik, kakva je to državnički duh, kakva je to država u kojoj polovinu stanovnika nazivate izdajnicima. Građanima je epitet izdajstva pripisivan samo zato što su na glasačkom listiću zaokružili NE i listić ubacili u kutiju. I to narodno NE više je bilo upućeno kriminalnim radnjama vlasti, njihovom švercu, raznim mahinacijama, podvalama, otimačinama, naručenim i nerasvijetljinim ubistvima nego li prostoru na kome je Crna Gora sebi odavno iscrtala granice.
Iste 2016. godine samo pet mjeseci poslije proslave jubileja (10 godina samostalnosti plus 1000 godina državnosti) Crnoj Gori se dogodio takozvani državni udar. O (ne)ozbiljnosti tog događaja svjedočio je dugotrajni sudski proces koji je direktno prenosila televizija Crne Gore. Iole razumnijem čovjeku bilo je jasno o kakvoj se farsi radilo. I to suđenje je Crnu Goru udaljilo od državničkog duha. U pozadini afere jasno se nazirao scenario da vladajuća partiji nastoji novim marifetlukom dobiti izbore i obezbijediti sebi nove 4 godine gratis koje će iskoristiti za nova bogaćenja, kao da im sve prethodne pljačke nijesu bile dovoljne.
Na novim izborima, četiri godine kasnije, 30. avgusta 2020. godine DPS je konačno izgubio vlast.
Crna Gora je promjenom vlasti, prvom u istoriji slobodnih izbora, dobila kakve takve obrise državničkog duha. Manje se priča o simbolima (datumi, zastave, himna) više o ekonomiji. Povećanje iznosa minimalne penzije na 450 eura zasjenilo je okrugle cifre trajanja naše nezavisnosti i državnosti (10 godina + 1000 godina). Istorijska romantika je ustupila primat rešavanju ekonomskih problema. U visokoj državnoj politici obreli su se mladi ljudi koji su znali još neke jezike mimo onog na kom su se decenijama ispaljivale šuplje nacionalističko-marksističko-komunističke fraze.
Promjenom vlasti počinje da se pomalja i državnički duh Crne Gore. Najavili su ga kadrovi koji su se školovali i usavršavali u Evropskom, Angloameričkom, Latinskom, Azijskom svijetu. Ti mladi ljudi živjeli su u društvima različitim od našeg. Trudili su se. Naučili su tamo nešto. Stekli su iskustva komunicirajući sa drugačijim vrednostima i običajima.
Ti mladi ljudi kada bi izašli iz Crne Gore nijesu imali potrebu da sa sobom vode grupe prevodioca i telohranitelja. Uveli su u javni diskurs drukčije teme od onih koje su Crnom Gorom gospodarile sedam decenija. Bio je to dovoljan razlog da DPS na te mlade ljude podigne neviđenu hajku.
Ipak treba priznati da je nova vlast i poslije 30. avgusta 2020. Godine umnogome zadržala slabosti starog režima. Crna Gora se sa novoizabranima nije oslobodila vlastoljublja, poltronstva, partijskih protežiranja i profitiranja na svim poljima i nivoima.
Poslednjih godina u Crnoj Gori aktivno djeluje intelektualno beznačajna ali još uvijek u svojoj demagogiji opasna ideologija koja po svaku cijenu i dalje pokušava nametnuti neku novu kulturu. Ta ideologija manipulišući čak i sa iskrenim osećanjima dijela ubijeđenog naroda proglašava neprijateljskim sve ono što se zbivalo prije 21. maja 2006. godine. i sve ono što se događa poslije 30. avgusta 2020. godine.
Lijepo bi bilo da ljudi koje iritira ono što je bilo prije prvog datuma (21. maja 2006. godine) i ono što se dešava poslije drugog datuma (30. avgusta 2020. godine.) shvate da je državnički duh neuporedivo značajniji od ta dva datuma. Državnički duh je bitniji i od nota himne, i od zastave na jarbolu, i od grba Crne Gore.
Vrijeme je da se svi zajedno posvetimo razvijanju državničkog duha Crne Gore. U protivnom nećemo imati što ostaviti generacijama koje dolaze iza nas.
