U redovnoj emisiji Radio Svetigore „Pop recenzije“ sveštenik Gojko Perovićje komentarisao najnoviju javnu polemiku oko postavljenja sveštenika Nikole Marojevića u Upravni Odbor Univerziteta Crne Gore, i naveo kako se “ u naučnoj teoriji, i u politickoj društvenoj praksi pravi razlika u pojmovima sekularno društvo pa i sekularna država – na jednoj strani i sekularizam kao viđenje svijeta, određena filosofija, ideologija – na drugoj strani.
– Dakle, izrazi sekularnost ili sekularizacija odnose se na stanje društva, na društvenu realnost i procese u njoj, pa i ako hoćete odnose se i na državni, ustavni poredak…koji je izglasan, dogovoren. Sekularna država i njeni propisi predstavljaju društvena pravila igre kojih se svi moramo držati. Dok sekularizam ( evo po zvučnosti ćemo ga prepoznati i zapamtiti po to tome što liči na komunizam ili neki drugi…. „izam“) predstavlja pogled na svijet, ideologiju – naveo je on.
– Iz perspektive Crkve – samoj Crkvi odgovara da živi u društvu i državi gdje su institicionalno, organizaciono država i Crkva odvojene. Ali to ne znači da sveštenik ne može da radi na univerzitetu, da ne radi na nekom drzavnom poslu, da ne bude ljekar…npr…. Kao što ne znači da Crkva ne moze predložiti da predsjednik države bude na čelu crkveno-državnog organizacionog odbora za proslavu 800 godina Đurđevih stupova; da Crkva ili islamska zajednica ne treba da dobiju materijalnu pomoć od Vlade…itd..itd. Dakle odvojenost da! Ali i saradnja – da! Decenijama na Cetinju uspješno, požrtvovano i humano rade rimokatoličke časne sestre u državnoj bolnici Danilo Prvi. Cetinjski sveštenici su u vrijeme komunizma radili kao službenici u banci ili u državnom Savezu za slijepe. Hoće li neko da kaže da je sveštenik dr Boris Brajović, profesor filosofije na Filosofskom fakultetu u Nikšiću nesavjesan, nestručan. Jesu li ove medicinske sestre nestručne… zato sto su u mantijama? – zapitao se Perović.
On je ponovio da je upravo to sekularizacija – sekularno društvo.
– Ona ima i neke radikalnije forme, sa većom ili manjom udaljenošću države i vjerskih institucija….ali ovdje ističemo domete do kojih je došlo crnogorsko društvo…i kojima sličnih primjera imamo u zemljama članicama EU, a da ne govorimo ovdje o vjekovnoj tradiciji crnogorske države ( pogledajte samo koliko je sekularan Zakonik knjaza Danila – kome neupućeni ljudi pripisuju raskidanje odnosa sa Crkvom )…“ naglasio je on.
Perović je podsjetio da je „samo značenje izraza – sekularno – vezano za usmjerenje pažnje čovjekove na ovoj vijek, na ovo „sada i ovdje“ a istovremeno prepuštanje crkvama i vjerskim zajednicama propagiranje budućeg života i nebeskog carstva.
– I vidite – to je razdvojeno institucionalno, na obostrano zadovoljstvo i države i Crkve. Ali realno u životu obje sfere, dolazi do saradnje i prožimanja. Pogledajte koliko samo u sekularizovanoj Evropi imete demohrišćanskih partija; kakva je i kolika – u sred te Evrope – još uvijek uloga države Vatikana, a koliko opet, baš u zadnjih 100 godina imamo naučnika, umjetnika, javnih djelatnika koji su vjernici i sveštena lica i koji su prisutni u javnom prostoru pa i u institucijama – naveo je on.
Što se tiče konkretne teme u vezi članstva sveštenika Nikole Marojevića u nekom Upravnom odboru otac Perović kaže da je situacija sljedeća:
– Niti je Crkva dobila neko sistemsko mjesto, neku zagarantovanu stolicu u bilo kom odboru pa da sad ona delegira svog predstavnika tamo; niti je Crkva to tražila od Univerziteta ( niti ona vidi tu svoj interes ), niti je ko od same Crkve tražio tako nešto. A da jeste to tako bilo ja bih prvi pitao: a gdje je stolica za katolike ili muslimane? Ali – ponavljam…uopšte se ne radi o tome. I samim tim, i baš zbog toga nemamo narušen sekularni duh ni ustrojstvo države.
On naglašava da je u jedno univerzitetsko tijelo postavljen čovjek koji ima reference naučnog radnika, a kome njegova sveštenička služba – u ovom slučaju – nije bila određenje za ovaj izbor. “Niti otac Nikola u tom odboru ima blagoslov da zastupa i promoviše zvanične stavove Crkve. A ovo otud sto ga Crkva tamo nije ni delegirala. A ne vidim, pravo reći, ni kako bi, na kojoj temi tamo mogli da se iznose crkveni stavovi i crkvena strategija. Da će se on kao pojedinac rukovoditi svojim vjerskim ubjeđenjima – hoće sigurno. Ali to će, osim njega, da čine i drugi ljudi koji su vjernici…koji ne nose mantije, a kojih ima u državnoj reprezentaciji, u bolnici, u Vladi ove države – rekao je sveštenik Perović.
On je istakao i dva ključna pitanja: da li se ovakvim postavljenjem narušava sekularni karakter društva i države – ne.
– Da li ovo smeta radikalnim sekularistima – naravno. Ali je naglasio da ćemo morati da se navikavamo na suživot i međusobnu toleranciju i društvu… – dodao je.
Kako je ocijenio postavljenje Marojevića ne krši ni jedan jedini zakon države Crne Gore.
– I još nešto: ne mogu da shvatim kredibilitet intelektualni i principijelnost ljudi – bez obzira kojoj oni stranci i ideologiji pripadali – a koji nijesu jednu jedinu riječ rekli kada se predsjednik ove države javno i nedvosmisleno bavio uređenjem ( imenom, strukturom i identotetom ) SPC, a sada su vrlo glasni kod postavljenja ovog sveštenika i zabrinuti da li se poštuje Ustav. A u pitanju su vrsni pravnici, dugogodišnji političari i glasoviti NVO djelatnici – rekao je on.
On podsjetio na nekoliko najzvučnijih primjera učešća sveštenih lica u univerzitetskim tijelima Zapadne Evrope, kao sto su Rovan Vilijams, anglikanski sveštenik, bivši nadbiskup kenterberijski i poglavar Crkve Engleske – dekan Magdalen koledža Univerziteta u Kembridžu, Mišel Deneken, katolički sveštenik – rektor Univerziteta u Strazburu; Peter Skov-Jakobsen, luteranski sveštenik, kopenhagenški biskup i poglavar Crkve Danske – član savjetodavnog tijela Univerziteta u Kopenhagenu; Rainhart Marks, katolički sveštenik, kardinal i nadbiskup minhenski – član savjetodavnog tijela Univerziteta Ludvig-Maksimilijan u Minhenu.
Na samom kraju, naglasio je da crnogorski Zakon o zabrani diskriminacije jasno govori kako je nedopustivo bilo kog građanina stavljati u drugi red i uskratiti mu neko pravo – samo zbog njegove vjerske pripadnosti. “Prema tekstu tog našeg važećeg zakona svako pozivanje na diskriminaciju po ovoj osnovi predstavlja, ni manje ni više nego, govor mržnje,” rekao je sveštenik Perović.
Izvor: Radio Svetigora
