Kao u scenariju za neki niskobudžetni triler, jedan „delimično zbunjeni“ nemački plemić, koji je sebe video kao novog nemačkog cara, za nekoliko meseci postao je kolovođa terorističke grupe osumnjičene za planiranje državog udara u Nemačkoj. A kada se na to doda misteriozna Ruskinja i grupa penzionisanih i aktivnih nemačkih komandosa, koje na akciju najostrašćenije nagovara bivša nemačka poslanica i sudija u glavnom gradu, scenario trilera postaje još uzbudljiviji. Krešendo nastaje kada oko 3.000 policajaca i pripadnika specijalnih vojnih jedinica u ranim jutarnjim satima u sredu 7. decembra istovremeno upada na 137 lokacije širom Nemačke, ali i u Italiji i Austriji, hapseći zaverenike. Hapšenje grupe, koja se sumnjiči za pripremu državnog prevrata u Nemačkoj, otkriva kako su teorije zavere lako prodrle ne samo do pripadnika krajnje desničarskih pokreta već i do građanske srednje klase.
Za portparola kneževske kuće Rojs stvar je bila jasna još u avgustu. Za njega je član porodice princ Hajnrih Trinaesti od Rojsa „delimično zbunjeni“ starac, koji se upleo u „pogrešne predstave teorija zavera“. U izjavi za regionalni javni servis MDR, porodica Rojs se tada „na najjasniji način“ ogradila od političkih i aktuelnih izjava Hajnriha Trinaestog, koji je tada još jednom došao u žižu javnosti tvrdnjama da SR Nemačka nije suverena država već je u rukama pobedničkih sila iz Drugog svetskog rata, te da bi trebalo uspostavili državu po uzoru na Nemački Rajh iz 1871. godine.
Ali, kao u scenariju za neki niskobudžetni triler, „delimično zbunjeni“ plemić, koji je sebe video kao „novog nemačkog cara“, za nekoliko meseci je postao kolovođa terorističke grupe osumnjičene za planiranje državog udara. Štaviše, kada se na to doda misteriozna Ruskinja i grupa penzionisanih i aktivnih nemačkih komandosa, koje na akciju najostrašćenije nagovara bivša parlamentarka a sada sudija u glavnom gradu, scenario trilera postaje još uzbudljiviji. Krešendo nastaje kada oko 3.000 policajaca i pripadnika specijalnih vojnih jedinica u ranim jutarnjim satima istovremeno upada na 137 lokacije širom Nemačke, ali i u Italiji i Austriji, hapseći zaverenike.
Međutim, od juče, 7. decembra, priprema državnog udara u Nemačkoj nije neki filmski scenario u fioci već ispunjava TV emisije i novinske stupce nemačkih i svetskih medija. Štaviše, kada se dublje kopa po priči o 52 osumnjičena zaverenika od kojih je 25 uhapšeno, zapravo se otkriva distorzija nemačkog društva u kojem se širi plodno tlo za rast nekih savremenih Bader-Majnhof grupa. Samo što u ovom istorijskom momentu te grupe nemaju levičarsko crveni predznak, već krajnje desničarske braon fleke.
Princ zaverenik ne priznaje SR Nemačku
Kako istražitelji tvrde, osumnjičeni teroristi okupljeni oko Rojsa planirali su, između ostalog, da upadnu u zgradu Bundestaga gde bi poslanike uzeli kao taoce. Istovremeno, plan im je bio da napadnu trafo-stanice kako bi višednevnim prekidom u snabdevanju strujom, kako su smatrali, u javnosti stvorili utisak da je počeo građanski rat u Nemačkoj. A onda bi svrgnuli saveznu vladu i preuzeli vlast. Istraga tvrdi da su već sastavili spisak ljudi koji su trebalo da preuzmu ključne ministarske pozicije, na čelu sa princom Hajnrihom Trinaestim.
A ko su uopšte zaverenici i ko je taj „nesuđeni novi nemački car“?
Princ Hajnrih Trinaesti Rojs (71) je potomak davno uspostavljene kneževske kuće iz današnje Tiringije, na istoku Nemačke. Već godinama živi u Frankfurtu i radi kao finansijski konsultant u oblasti nekretnina, pri čemu nije previše krio svoje sporne političke stavove. Naime, on godinama javno zastupa teze o tome da Savezna Republika Nemačka nije suverena država te da je i dalje kontrolišu sile pobednice iz Drugog svetskog rata. Čak je pre tri godine pozvan da bude govornik na Svetskom veb forumu u Švajcarskoj, što je iskoristio da iznese teze da su Prvi svetski rat pokrenuli masoni i da su sadašnji ustav Nemačke napisali saveznici kako bi dominirali Nemcima.
Ova teorija zavere je godinama dobijala sve više pristalica, koji na različitim forumima iznose „pravne dokaze“ za svoje tvrdnje. Pa tako to što Nemačka nikad nije potpisala mirovne ugovore smatraju dokazom da je zemlja i dalje pod okupacijom sila pobednica. Među njima kruži i tvrdnja da nije važeći ni ustav iz 1949. godine kojim je stvorena SR Nemačka, koja je tada bila Zapadna Nemačka da bi se 1990. ujedinila sa Istočnom Nemačkom. Rojs tvrdi da stari ustav nije ukinut na propisan način te stoga Nemačka imperija formalno i dalje postoji u granicama iz 1937. godine.
Zastupnici ovih stavova svojevrsno „pravno obrazloženje“ za osnivanje sopstvenih kvazi-država našli su u rezoluciji Generalne skupštine Ujedinjenih nacija 56/83 iz 2002. godine, koja u jednom članu omogućava da se postupanje pojedinca ili grupe ljudi može smatrati kao delovanje države prema međunarodnom pravu, ukoliko zvanični organi države ne postupaju na toj teritoriji. Ovaj „pravni argument“ poslužio je pojedincima da krenu da proglašavaju sopstvene države na teritoriji Nemačke, sa sopstvenom samoupravom, štampajući sopstvene pasoše i novac, ili ne plaćajući poreze nemačkoj državi i javno ističući da ne priznaju nemačke sudove i policiju.
Kao svojevrsna dobra lokalna zabava uzimano je kada su po nemačkim selima počele da niču „države“ kao što je „Slobodna država Pruska“, koja je na internetu za 79 evra izdavala svoj pasoš, ili „Kraljevina Nemačka“, koju je osnovao Peter Ficek u jednoj napuštenoj bolnici u istočnonemačkom gradiću Vitenberg.
Novinarima je bilo zabavno da objavljuju komične reportaže o „kralju Peteru Prvom“, koji je u svom „kraljevstvu“ osnovao banku i štampao sopstveni novac, privukavši oko 4.000 sledbenika od kojih ne samo da je primao donacije za „osnivanje bolnice, univerziteta i banke“, već im je naplaćivao po 350 evra za seminare, kao i sve „troškove dobijanja novih dokumenata“. Čini se da Peter Ficek nemačkim vlastima nije bio mnogo interesantan, sve dok oko 600 njegovih pristalica nije svoju ušteđevinu od ukupno 1,7 miliona evra prebacilo iz regularnih banaka u njegovu banku. Tek tada se našao na udaru pravosuđa, koje ga je osudilo na bezmalo četiri godine zatvora jer je čak 1,3 miliona evra depozita u svojoj nelegalnoj banci koristio za sopstvene potrebe.
Građani rajha u napadu na republiku
I dok su priče o „kraljevskom visočanstvu Peteru Prvom“ i sličnim lokalnim imperatorima mnogima u Nemačkoj ličile na zabavu, domaćoj službi državne bezbednosti (BfV) nije bilo do smeha kada su Ficeka i ostale prepoznali kao deo krajnje desničarskog pokreta „Građani rajha“, koji otvoreno ne priznaje Saveznu Republiku Nemačku i smatra da za njih važe samo granice Nemačke iz 1937. godine. Ovaj pokret nastao je još osamdesetih godina prošlog veka. Njegovi članovi ne priznaju nemačke dokumente, zakone, državne službe i sudove i okupljaju se u manje grupe, uglavnom u istočnim i južnim nemačkim pokrajinama. Tako su, osim „Slobodne države Pruske“, nikla i mala „državna područja“ pod imenima „Drugi nemački rajh“ i „Kneževina Germanija“, na kojima nisu važili zakoni Nemačke.
I sve je to shvaćeno u javnosti kao lokalna zabava, dok 2016. godine jedan od „građana rajha“ nije ubio jednog a ranio još tri policajca, koji su pokušali da zaplene njegov arsenal od 30 komada oružja u jednoj varošici u blizini Nirnberga.
Međutim, to što je ovaj „građanin rajha“ osuđen na doživotnu robiju, nije smanjilo popularnost njegovog ekstremno desničarskog pokreta, koji je do danas narastao na više od 20.000 pristalica, pri čemu nemačka državna bezbednost procenjuje da je oko 1.500 njih spremno na upotrebu nasilja za ono što smatraju da je ispravan cilj. A ispravan cilj za njih je rušenje akutelnog ustavnog poretka Nemačke. Upravo su članovi ovog pokreta su činili okosnicu juče uhapšene grupe osumnjičene za priremanje državnog udara. Kako istraga tvrdi, oni su se sastajali i vežbali u Rojsovom lovačkom zamku u Tiringiji. Ali, ono što razlikuje ovu grupu u odnose na neke prethodno otkrivene teroriste, jeste poprilično učešće aktivnih i bivših vojnika kao i rezervista, od kojih mnogi imaju legalno oružje. Kako tvrde istražitelji, značajan deo grupe čine bivši vojnici Bundesvera i Narodne armije bivše DDR, uključujući i one koji su prošli specijalnu vojnu obuku, zbog čega se smatralo da je ova grupa posebno opasna.
Ovi bivši i sadašnji vojnici i policajci sebe su već nazivali „oružanim krilom“ grupe, a među njima se kao vođa istakao nekadašnji komandant padobranskog bataljona, koji je otpušten iz službe u Bundesveru jer je proneverio ili prodao oružje iz zaliha vojske bivše DDR. On i još jedan bivši vojnik po ugovoru bili su zaduženi za regrutovanje novih članova grupe i to među aktivnim vojnicima u kasaranama. Kako tvrdi istraga, u tome su imali i poprilično uspeha pa su, između ostalog, za logističara grupe postavili aktivnog vojnika Komande specijalnih snaga nemačke vojske, inače najelitnije specijalne jedinice Bundesvera.
Razgranatost ove grupe primećena je kada su istražitelji u aprilu ove godine pretresli stan jednog bivšeg padobranca Bundesvera i stručnjaka za preživljavanje, koji je u jednom intervjuu govorio o tome kako bi „čak i nestanak struje na nekoliko dana moglo da uruši javni red u gradovima“. U pretrazi njegovog stana, istraga je pronašla ne samo oružje, već i dokaze o saradnji sa bivšim specijalcima zaduženim za regrutaciju. Tog trenutka istraga je postala svesna koliko postoji različitih unakrsnih veza između potencijalnih zaverenika, kao i da se grupa ubrzano širi.
Regrutovanje u vreme pandemije
Bivši specijalci zaduženi za regrutovanje novih pristalica, tvrdi se između ostalog u istrazi, postali su veoma aktivni u grupama koje su u Baden Virtembergu demonstrirale protiv pandemijskih mera. Tako je jedan bivši nemački pukovnik specijalnih snaga na tim protestima javno zagovarao da se u Berlin pošalje Komanda specijalnih snaga da izvrši „propisno pospremanje“. Na protestima protiv korona-mera došlo je zapravo do svojevrsnog udruživanja članova pokreta „Građani rajha“ sa pristalicama pokreta „Kverdenkera“, koji se bori protiv državne politike suzbijanja korona virusa.
Kverdenker u bukvalnom prevodu znači „poprečni mislilac“, to jest onaj koji misle drugačije i promišlja dublje, tamo gde svi navodno razmišljaju onako kako im se servira, to jest pravolinijski. Vođe kverdenkera odbacuju optužbe da su teoretičari zavere, kao i tvrdnje da su desničarski ekstremisti, ističući odanost nemačkom ustavu.
Međutim, na protestima kverdenkera redovno su se pojavljivali krajnji desničari sa prepoznatljivom ikonografijom, što je medije često nagonilo da te proteste olako označe desničarskim. Ipak, u realnosti su protesti protiv korona-mera privlačili ljude veoma širokog ideološkog spektra, bukvalno od krajnje desnice do krajnje levice. I upravo ta činjenica je doprinela da bivši komandosi okupljeni oko Rojsa uspeju da regrutuju značajan broj pristalica – od bivšeg policajca koji je na protestima dizao ruku u Hitlerom pozdravu, preko doktora prava i međunarodnih odnosa, do lekara.
Poslanica AfD-a među zaverenicima
U pripremama za planirani puč, grupa je formirala i neku vrstu „kabineta u senci“ na čijem čelu je Rojs, dok bi ministarstvom pravde rukovodila aktuelna sudija u Berlinu Birgit Malzak-Vinkeman (58), koja je u prethodnom sazivu Bundestaga bila poslanica desničarske Alternative za Nemačku (AfD). Prema izvorima iz istrage, ona je bila jedna od onih koja je zagovarala da se što pre krene sa nasilnim akcijama, dok se istovremeno u javnom životu se borila pred upravnim sudom da zadrži svoju sudijsku funkciju u Berlinu, gde su tamošnje vlasti pokušavale da je uklone iz pravosuđa zbog njene političke naklonosti AfD-u.
Njena uloga je bila značajna, jer je ona kao bivša poslanica mogla da ima nesmetan pristup Bundestagu te je mogla da bez kontrole kao svoje goste uvede ljude kojima inače ne bi bio moguć ulazak u zgradu parlamenta.
Da zaplet ima i međunarodnu notu, doprinelo je i to da je policija saopštila da je među uhapšenima i jedna ruska državljanka, Vitalija B, koja je podržavala ovu grupu. Štaviše, princ Rojs je viđen i da ulazi u ruski konzulat u Lajpcigu, ali se ne zna kojim povodom. Pojedini mediji navode da je upravo ruska državljanka bila posrednik za ovaj sastanak u konzulatu, te da je navodno princ Hajnrih Trinaesti želeo podršku Kremlja u trenutku državnog udara. Zvanična Moskva je juče hitro demantovala bilo kakvu vezu sa ovim dešavanjima, ističući da je to interna stvar Nemačke. I dok nemačka ministarka unutrašnjih poslova Nensi Fezer ističe da „istraga pruža uvid u ponor terorističke pretnje koju predstavlja milje oko Građana Rajha“, te da „znamo kako da se branimo svim našim moćima protiv neprijatelja demokratije“, analitičari ukazuju na dve stvari.
Prva se tiče pitanja da li su nemačke službe bezbednosti zaista osujetili planiranu zaveru ili su zapravo „iz topova gađali vrapce“, odnosno da li je ovo zapravo priča o državom udaru koji se nikada ne bi ni dogodio, kao i zašto su samo neki mediji unapred bili obavešteni o racijama, što sada nameće sumnju da je sve zapravo politička vežba iz odnosa sa javnošću. Što je najgore, to sve gura vodu na mlin teorija zavera, protiv kojih se upravo mora boriti.
Druga stvar je da ono što je uznemirujuće u celom ovom slučaju nije činjenica da je grupa planirala da izvede državni udar, jer on i onako nikad ne bi uspeo, već to što mnogi od saučesnika u ovom naumu, koliko god on nerealan bio, dolaze iz društvenog sloja koji se u Nemačkoj naziva „građanskom srednjom klasom“. Dakle, onog sloja na kojem decenijama počiva stabilnost Nemačke.
Nenad Radičević
Izvor: RTS OKO
