Ovih dana se slavi 770 godina Manastira Morača. U sabranim djelima mitropolita crnogorskog Mitrofana Bana (1885-1920) pronašao sam zanimljive detalje o jednom saboru srpskih arhijereja, koji je u ovom manastiru održan 1654 godine: Morački manastir je bio dugogodišnji svjedok mnogijema patnjama i nevoljama, što ih je srpski narod negda pod teškim jarmom azijatskog fanatizma trpio, ali opet, svakojako, ovaj slavni monument iz srpske prošlosti bio je duhovni centar oko koga se dugo godina skupljao srpski narod i tu crpio duhovnu hranu za očuvanje svete pravoslavne vjere i srpske ideje.
Za potvrdu ovoga, između mnogoga drugoga, služi nam prvi dan decembra 1654. godine, kog su dana u Moračkom manastiru sakupljeni bili iz sviju srpskih zemalja mnogi arhijereji i veliki broj ostalih crkvenih dostojanstvenika i narodnih prvaka. Oni su, pod okriljem svete velike moračke lavre, mnoga važna crkvena pitanja rješavali i mudre odluke donosili, a sve u smislu kako bi bolje mogli očuvati svoju svetu pravoslavnu vjeru i svoju milu srpsku narodnost.
Velikom dobrotom jednog svog prijatelja, profesora Petrogradskog univerziteta, a preko crnogorskog konsula u Rimu g. Evgenija Popovića, pisac ovih redaka dobio je jedan rukopisni dokument koji se tiče tog sabora u Moračkom manastiru, a koji je nađen u arhivi Rimske propagande negli Archivi di Propaganda Fide a Roma. Akt ovaj pisan je u manastiru Morači, 1. decembra 1654 godine. Ovim se aktom konstatuje da je pomenute godine u Manastiru moračkom održan arhijerejski sabor. Sa ovog sabora, pisano je pismo rimskom papi Inokentiju Desetome, u kome se sabor žali papi na zulume i nepravde koje Turci čine Srbima. Sadržina pisma sastoji se u tome da bi papa Srbima poslao štampariju radi pečatanja knjiga za očuvanje pravoslavne vjere i srpske narodnosti.
Ispod ovoga stoji okrugli pečat. Na njemu je, u sredini, izobraženo, uspenije Bogorodice, a unaokolo slova, ali su slova na hartiji slabo izašla, te se ne mogu čitati. Bez sumnje, pečat je od Moračkog manastira, koji i sada u manastiru postoji.
(interesantno je da je Sabrana djela Mitrofana Bana – 1991 godine za Obod – priredio prof. dr Vuk Minić, koji se kasnije, kao poslanik DPS-a, proslavio kao veliki antisrbin!)
Izvor: Donko Rakočević, Fejsbuk
