Piše: Miloš Lalatović
Figure, koje su krasile zdanja velikih, najčešće rimokatoličkih crkava su gargojli. To su ona ružna, iskežena stvorenja, koja se uglavnom nalaze na vrhu velikih katedrala i nadgledaju grad. Karakteristični su za period gotike. Iako su najčešće prisutna u rimokatoličkim crkvama i manastirima, ima ih i u pravoslavnima. Primjer za to su manastir Visoki Dečani na Kosovu i Metohiji, koji se izdvaja po gargojlima. Inače, oni nijesu samo vezani za manastire i crkvene objekte, već i za druga zdanja uglavnom u Zapadnoj Evropi i Americi.
Uloga gargojla je bila prvenstveno da služe kao odvodi kojima se spuštala kišnica sa crkava, ali su imali i estetski momenat. Čak je nekad taj estetski, preovladavao nad praktičnim, pa su se pravili samo iz toga razloga. Najpoznatiji gargojli na svijetu su vezani za čuvenu gotičku katedralu u Parizu Notr Dam. Pisac Viktor Igo, smatra se da je svojim djelom “Zvonar Bogorodičine crkve“, u devetnaestom vijeku uspio da sačuva katedralu Notr Dam od rušenja, jer su vlasti bile donijele takvu odluku usled skupih troškova restauracije.
Sam naziv gargojl vodi porijeklo iz nekoliko jezika, latinskog, starogrčkog i francuskog, i u prevodu bi značio ,,ispiranje grla“. Za ove čudne figure su vezana i mnoga sujeverja, pa čak i u crkvenim krugovima. Recimo gargojli su po nekima služili da otjeraju svojim ružnim izgledom nevjernike od crkve, kao i demone, da ih uplaše, jer su oni ružniji od njih.
Po nekim istraživačima porijeklo gargojla je starije mnogo više od gotike, i potiče iz antičke Grčke i Starog Egipta.
Danas možemo u pojedinim kritičkim člancima protiv Rimokatoličke crkve, uglavnom, naići na vezu crkve i okultizma, a kao dokaz se uzimaju gargojli.
Iako je epoha gotike davno prošla, sama ona, kao i jedan od njenih zaštitnih znakova gargojli, ne prestaju da fasciniraju mnoge umjetnike i naučnike širom svijeta.
Gargojli, jedan od simbola prošlosti, koji i dalje nadgledaju i ,,čuvaju“ velike evropske prestonice.
