Ne bi bilo neobično da građani Crne Gore nakon trodecenijske vladavine Mila Đukanovića još toliko decenija zapadaju u hroničnu potrebu rušenja Vlade — bez obzira na to kakva je njena stranačka struktura.
Prošlogodišnje litije, kao duhovni pokret par excellence, zaista su pokazale da je otpor tiraniji, korupciji i nepravdi apsolutno izvodljiv, ali pod jasno uočljivim uslovima, od kojih se kao najvažniji mogu izdvojiti: iskrenost, hrabrost i sabornost. Istovremeno, ovo trojstvo pruža odgovor zašto sadašnji vladajući trijumvirat godinama unazad nije uspijevao da se odupre Đukanovićevom režimu, jer jedino što bi se od ovog trojstva moglo, zaista, uočiti u njihovom političkom djelovanju jeste (epizodična) hrabrost. Pasiviziranje njihove uloge tokom litijskog procesa bila je nužna cijena da građanska iskrenost, hrabrost i sabornost dođu do punog izražaja.
Kada je pak duh litija 30. avgusta demokratskim sredstvima, u sasvim nedemokratskim izbornim okolnostima, savladao trodecenijski režim, time je plasirana poruka, da ne kažem, i lekcija onima koji su stupli na dužnost nove vladajuće elite.
Međutim, postoji još jedna, od svih drugih važnija litijska pouka, a ona se se upućuje samim građanima: Ako vlast odlučuje o sudbini i prosperitetu države, o kvalitetu našeg života, onda nikada ne smijemo zaboraviti da jedino građani (pa bili nacionalni ili anacionalni, jer to nema značaja u ovom slučaju) posjeduju istinski legitimitet da konstruišu ili destruišu vlast. Vladajućim stranka ostaje pravo na rekonstrukciju – na preispitivanje, traženje funkcionalnijih modela i sl., za šta, dabome, nema beskonačno vremena na raspolaganju. Mandat nije samo institut vremena već i strpljenja. Kao što je narod 30. avgusta, braneći svoje i dostojanstvo Crne Gore, distribuirao, istovremeno, svoje povjerenje sada vladajućim stranka, tako bi isto mogao i bez pristanka svojih političkih favorita da im oduzme privilegije političkog odlučivanja. Nemaju dakle, sadašnji vladari pravo da kalkulišu, da se zarad sopstvenih stranačkih interesa poigravaju sa iskrenošću, hrabrošću i sabornošću hiljada građana koji su glasali 30. avgusta, ali i svih onih boraca koji su svoje živote ugradili u tu pobjedu koju nijesu stigili da dočekaju.
Izborna pobjeda od 30. avgusta pripada narodu kao etička suprematija, dok je na političarim ostao častan i težak teret odgovornosti da baštine kurs litijskih pobjeda, ako budu kadri.
Milorad Durutović
