Piše: Elis Bektaš
Ideološko-propagandno ludilo u Bosni i Hercegovini ušlo je u novu etapu. Za razliku od individualnog ludila, kao stanja uma i duše, kolektivno ludilo je zarazno i prenosno, pa se tako ono prenijelo sa političara, novinara, veteranskih udruženja… i na studentske asocijacije u oba entiteta, koje su u posljednjih par dana objavile dramatična saopštenja. Nažalost, i nesuvisla u pogledu semantike.
Poruke sadržane u tim saopštenjima nisu donijele ništa novo, tek još jedno u nizu svjedočenja o nepomirljivosti pogleda na recentnu jugoslovensku prošlost. Ali donijela su i dokaz da rukovodstva studentskih asocijacija nisu dorasla jeziku kojim se služe, odnosno da nisu sposobna ni razumjeti drugoga niti da sama artikulišu svoje objave na smislen način.
Prvo se oglasila Unija studenata Republike Srpske, skupa sa Studentskim parlamentom Univerziteta u Istočnom Sarajevu, saopštenjem koje, na sramotu onih koji ga potpisuju i koji su budući akademski građani, ne nudi ništa drugo osim prežvakavanja Dodikovih objava sa društvene mreže X.
Milorad Dodik je političar i on se, u skladu sa praksom duboko utkanom u civilizacijski i antropološki obogaljeni jugoslovenski prostor, može, a na neki način i mora, služiti bombastičnim parolama iza kojih često ne stoji podudarnost sa odsječkom stvarnosti na koji se te parole odnose.
Navlas ista zloupotreba jezika sreće se i kod Dodikovih političkih oponenata i kod njegovih privremenih saveznika, jer su ovdašnje politike regresirale i degenerisale se do tačke u kojoj više nisu sposobne koristiti čak ni jezik ideologije, koji je i sam devijacija i anomalija jezika kao oruđa mišljenja i komunikacije, već su kadre posezati isključivo za jezikom propagande, dakle najrudimentarnijim i najprimitivnijim modelom govorenja, koji se slušaocu ne obraća semantičkim sadržajem, već generisanjem emotivnog naboja i slika, odnosno simbola.
U Dodikovu odbranu valja kazati da je njegov jezik propagande, kao izopačenost i iznevjeravanje jezika, ipak nešto funkcionalniji od jezika propagande kojim se služe federalni ministri Helez i Isak. No, ostavimo ovdje političare po strani, jer se o njima više ništa novo ne može reći.
Problem, dakle, nije sadržaj tih saopštenja, već činjenica da u studentskim asocijacijama oba entiteta ne postoji sposobnost logičkog mišljenja, barem na nivou kojim se može ovladati uz udžbenik logike za srednje škole iz pera Gaja Petrovića. Pored nesposobnosti da uspostave smislenu i održivu sponu između leksema u sintagmama svojih saopštenja, studenti iz tih asocijacija nisu sposobni da razumiju ni sve lekseme kojima se služe i njihov semantički potencijal, odnosno značenjski spektar.
Prvo je Unija studenata Republike Srpske, pored ostalog, u svom saopštenju navela da odbacuje nazivanje srpskih generala zločincima. Da bi logički iskaz S = P imao vrijednost, potrebno je da se svi elementi skupova S i P podudaraju. Na žalost i ogorčenje potpisnika saopštenja, stvarnost je nešto drugačija. Naime, svi generali, kao i druga lica, bez obzira u kojoj su vojsci službovali, a koji su pravosnažno osuđeni pred međunarodnim ili domaćim sudovima, jesu zločinci. Kako Ratko Mladić, tako i Sakib Mahmuljin ili Slobodan Praljak. Biti pravosnažno osuđen za zločine znači biti zločinac, i tu relaciju ne može raskinuti nikakvo uvjerenje i nikakav zanos.
Iskaz iz saopštenja, koji se odnosi na generale, trebao bi, dakle, glasiti – nisu svi srpski generali zločinci, što je neporeciva činjeničnost, jer većina tih generala nije osuđena. Logički i semantički nevaljan iskaz o generalima oduzima vrijednost i ostalim iskazima iz saopštenja. Čak i tamo gdje ti iskazi eo ipso nisu problematični, opet ostaje sumnja da li su oni plod umnog rada ili prepisivanja ili su autori saopštenja, nesposobni za valjano mišljenje, jednostavno, poput ćorave koke, naboli ono zrno
Nakon saopštenja Studenske unije Republike Srpske, promptno se oglasio i Studentski parlament Univerziteta u Sarajevu, saopštenjem koje demonstrira još otužniju nesposobnost služenja mišljenjem i govorenjem. A veoma je onespokojavajuće kada studenti u jednom društvu nisu kadri da se služe osnovnim i najvažnijim organonom svake nauke i bez čijeg poznavanja se ne može savladati ni školovanje na putu ka tim naukama.
Rukovodstvo sarajevske studentske asocijacije osvrnulo se na nekoliko iskaza iz saopštenja njihovih kolega iz Istočnog Sarajeva i Banjaluke. Prvo je naglašeno da zaključak iz saopštenja USRS, koji izrijekom kaže da “Republika Srpska nije genocidna tvorevina”, “ne mogu dovoditi u pitanje pravosnažne presude kojima je utvrđen genocid u Srebrenici niti individualna odgovornost osoba koje su za njega osuđene.”
Zakonitosti formalne logike potvrđuju da je takav stav sarajevskih studenata tačan, ali je i potpuno nepotreban i bespredmetan, tim više što svojim završetkom obesmišljava motivaciju da bude sročen. I dalje ćemo ostaviti po strani emotivne i navijačke zanose koji oblikuju odnos studentskih asocijacija prema istorijskim događajima i nastavićemo se služiti logikom.
Republika Srpska nije genocidna tvorevina niti to može biti, jer nastaje prije događaja koje je haški Tribunal kvalifikovao kao genocid. Dalje, za te događaje i zločine koji su ih obilježili, odgovorni su konkretni pojedinci, uglavnom presuđeni pred nadležnim sudovima, a ne čitavo društvo u Republici Srpskoj i to bi valjda trebalo svakome biti jasno. Ostaje, međutim, nejasno zašto je rukovodstvu sarajevskog Studentskog parlamenta zasmetao zaključak iz saopštenja njihovih kolega i zašto su se obrušili na njega samo da bi ga odmah potom potvrdili kao formalno-logički valjan.
Rukovodioci SPUS imaju pravo da intimno vjeruju da je Srpska genocidna tvorevina, ali bilo bi im mudrije da sa tim svojim uvjerenjem ne izlaze u javnost, jer se ono veoma lako može podvesti pod krivično djelo govora mržnje i izazivanja nacionalne, rasne i vjerske mržnje, razdora i netrpeljivosti, koje prepoznaju i državno i entitetska zakonodavstva i za koje se počiniocu može izreći zatvorska kazna u trajanju od jedne do pet godina.
Što se tiče kritike upućene na račun zaključka o generalima i nevinosti, njoj se nema šta dodati niti oduzeti jer, kako je već pokazano, to je najslabije, odnosno logički i semantički najnesuvislije mjesto u saopštenju USRS.
No, rukovodstvu SPUS zasmetala je i krilatica iz saopštenja njihovih kolega, a koja glasi „Drina je kičma, a ne granica.“ SPUS je u njoj vidio osporavanje državnih granica Bosne i Hercegovine, iz čega se može zaključiti da rukovodstvo SPUS-a ne poznaje ukupni semantički sadržaj pojma granice i svodi ga isključivo na geografsko-administrativni pojas između dvije države.
Granica, odnosno razdjelnica, međutim, može biti i duhovna, ideološka, kulturološka, civilizacijska, jezička… a predmetna krilatica prisutna je kao ideja mnogo duže od jednog vijeka, još od vremena između austro-ugarske okupacije i Aneksije Bosne i Hercegovine, kada je okupaciona uprava pod vođstvom Benjamina Kalaja nastojala da Drinu pretvori u svojevrstan “sanitarni kordon” između BiH i Srbije.
Premda je i tada postojala državna granica Drini, ona je u vizuri srpskog naroda već tada bila kičma koja spaja a ne granica koja razdvaja. A onaj ko je sposoban da stvarnost sagleda nešto šire i dublje, shvatiće da je ona kičma, a ne granica, i za bošnjački narod, koji takođe živi s obje strane te plahovite rijeke.
Ništa od svega toga ne dovodi u pitanje administrativno državnu granicu Bosne i Hercegovine i Srbije koja se proteže duž toka Drine, a da su malo bolje ovladali jezikom i semantičkim valerima, to bi razumjeli i rukovodioci SPUS. A uz to bi razumjeli i da državnu granicu, a pogotovo one koje se protežu u sferi ideja, ne mogu ugroziti studentske asocijacije, kao što one ne mogu ni odbraniti tu granicu
Studentarija iz oba entiteta, nesposobna da shvati da je međuentitetska linija takođe “kičma, a ne granica”, očito ima neku infantilnu potrebu da sebi pridodaje veći značaj i veću moć nego što ih zaista posjeduje.
Umjesto da razmjenjuju nesuvisla saopštenja, bolje bi im bilo da zagriju stolicu i popune rupe u znanju, prevashodno one koje se tiču logike i jezika, dakle mišljenja i govorenja, jer bez toga sutra će postati samo posjednici diploma, ali ne i autentični akademski građani, jer bez vladanja mišljenjem i govorenjem oni će ostati nesposobni i da shvate svoje nauke i da njihove plodove prenesu društvu.
Bilo bi zaista tragično po ovu zemlju, njene narode i njeno društvo, da ova generacija studenata iznjedri još samo jednog Ramu Isaka, a kamoli više njih, jer niko ne može imati koristi od poluinteligenta koji se skoro svakodnevno razmeće svojim diplomama, a pritom nije u stanju artikulisati rečenicu, niti odgovoriti na pitanje šta je ustvari studirao.
Dragi studenti i iz Srpske i iz Federacije, nemojte biti Rame Isaci. A nemojte, vala, biti ni Dodici. Možete vi bolje od toga, treba samo malo da se potrudite i da odbacite robovanje parolama i floskulama. Na kraju krajeva, to sebi i dugujete kao budući akademski građani, a parole, floskule i opšta mjesta ostavite političarima, boračkim udruženjima, partijskim propagandistima i polusvijetu koji svoje neznanje i svoju otupljenost svjedoči po društvenim mrežama.
Osim toga, u cvijetu ste mladosti, pred vama je zasnivanje porodica i dobijanje potomstva. Zašto bi, zarad vaše inercijske odanosti političkoj, ideološkoj i propagandnoj pokvarenosti, sutra vaša djeca išla da pucaju jedna na druge. Ako im želite bolju budućnost, pa potrudite se da je izgradite, ko je pozvaniji da to učini od budućih akademskih građana.
