Piše: Tufik Softić
Novi izvještaj Grupe stručnjaka za borbu protiv trgovine ljudima (GRETA) Savjeta Evrope ukazao je na duboke sistemske propuste u Crnoj Gori, uprkos određenim zakonskim reformama.
U tom izvještaju, koji je ovih dana objavljen, poseban fokus evaluacije stavljen je, naime, na primorska područja tokom ljetnje sezone.
Izvještaj upozorava na ranjivost žena i djevojčica na seksualnu eksploataciju u okviru takozvane „elitne prostitucije“, koja se navodno odvija u luksuznim hotelima i na jahtama.
Žrtve su, kako se navodi, često namamljene lažnim obećanjima o poslu hostesa, da bi potom bile prisiljavane na prostituciju.
Kao ključni primjer navodi se slučaj iz oktobra 2023. godine koji je uključivao 15 žena iz Ukrajine, Bjelorusije i Izraela. One su vrbovane putem interneta od strane međunarodne kriminalne grupe, a fotograf koji ih je pozivao na zabave koristio je snimke za ucjenjivanje i prisiljavanje na seksualne usluge i pornografiju.
Uprkos ovim saznanjima, GRETA izražava zabrinutost zbog izostanka istraga o eksploataciji na jahtama i poziva na hitno procesuiranje navoda o korupciji i učešću funkcionera u ovim mrežama.
„Navodi o korupciji i mogućem učešću zvaničnika u trgovini ljudima na primorju moraju biti hitno istraženi i sankcionisani“, navodi se u izvještaju.
Crna Gora, kako se navodi u izvještaju, ostaje zemlja porijekla, odredišta i tranzita za žrtve trgovine ljudima, a statistički podaci za period od 2021. do 2024. godine otkrivaju zabrinjavajuće trendove.
U tom periodu identifikovano je 67 žrtava, od kojih je čak 79% bila djeca. Najčešći oblici eksploatacije uključuju prinudno prosjačenje, prinudne brakove i seksualnu eksploataciju, dok su se 2023. godine prvi put pojavili i slučajevi trgovine ljudima u pornografske svrhe.
Izvještaj, međutim, pozdravlja napredak u crnogorskom zakonodavstvu, posebno izmjene Krivičnog zakonika iz decembra 2023. godine. Uvedena je, podsjećaju, ključna odredba o nekažnjavanju žrtava za krivična djela koja su bile prisiljene da počine, a definicija trgovine ljudima je proširena. Ipak, GRETA napominje da se ovi zakoni moraju efikasno sprovoditi u praksi kako bi se osigurala stvarna zaštita.
Tufik Softić: Kaludarska rijeka, zaštićeno prirodno područje?
Portal RTCG je ranije pisao da je prostitucija u Crnoj Gori posebno razvijena sezonski i uglavnom je skoncentrisana na primorju, i to u elitnom tivatskom naselju Porto Montenegro.
Nakon što je tada u tom naselju otkriven slučaj trafikovanja jedne mlade Ukrajinke koja je primoravana na snimanje pornografskih sadržaja, crnogorska policija je uhapsila više osoba, tri Ukrajinca i jednog Rusa, kao i još jednog Ukrajinca sa pasošem SAD.
Mediji su mnogo ranije pisali o tome da je prostitucija na visokom nivou u Crnoj Gori posebno razvijena na jahtama u “Porto Montenegru”.
“Otkako je u Tivtu počelo da se gradi nautičko naselje „Porto Montenegro“ ovaj grad se sve češće pominje kao centar jahting prostitucije. Skupocjene jahte, poznata imena iz svijeta estrade, ruski i engleski bogataši, postali su pravi magnet za prijateljice noći, uglavnom bivše ili sadašnje manekenke”, prenijeli su tada mediji u regionu.
Glavni ugovorači najnovijeg elitnog oblika najstarijeg zanata su, navodno, balkanske modne i eskort agencije koje su na usluzi klijenteli “Porto Montenegra”.
“Među vlasnicama takozvanih modeling agencija čije štićenice uz maksimalnu diskreciju pružaju seksualne usluge stranim i domaćim jahtašima najčešće se pominju imena dama iz elitnih beogradskih krugova mode. Djevojke za ‘jahting prostituciju’ obično avionom dolaze do tivatskog aerodroma, gdje ih čekaju luksuzni automobili koji ih voze u marinu, gdje se ukrcavaju na jahte. Jedan od scenarija je i da ih taksi doveze do marine gdje u skladu sa prethodnim dogovorom stupaju u kontakt sa klijentom”,. moglo se pročitati još prije desetak godina.
Dobro obaviješteni sagovornik Portala RTCG ističe da u Porto Montenegru ima i stalnih djevojaka koje nude usluge visokoplatežnoj klijenteli. On podsjeća da se pitanje prostitucije mora posmatrati u sklopu problema trafikinga, odnosno prekogranične trgovine ljudima, i da se suzbijanje ove pojave, u poglavlju koje se tiče borbe protiv organizovanog kriminala, Crnoj Gori postavlja kao jedan od zahtjeva u procesu pregovora o pristupanju EU.
“Treba znati da su pored droge, trgovina ljudi i prostitucija, odnosno seks trafiking, najunosniji prekogranični šverc. Mreže krijumčara i švercera ljudi dobro su povezane i naslanjene su na druge kriminalne organizacije“, kaže naš sagovornik.
Crna Gora je pod pritiskom Evropske unije učinila napore da zaustavi prekograničnu trgovinu ljudima, ali to očigledno još uvijek nije dovoljno, na šta ukazuje i najnoviji izvještaj.
GRETA izražava zabrinutost zbog izostanka istraga o eksploataciji na jahtama i poziva na hitno procesuiranje navoda o korupciji i učešću funkcionera u ovim mrežama.
„Navodi o korupciji i mogućem učešću zvaničnika u trgovini ljudima na primorju moraju biti hitno istraženi i sankcionisani“, navodi se u izvještaju GRETA.
Izvor: RTCG
