Miroslav Zdravković: Industrijska razvijenost u SFRJ po opštinama u 1980. godini

Piše: Miroslav Zdravković

U odnosu na mnoge delatnosti koje su lokaciono visoko skoncentrisane, industrija i poljoprivreda svojom prostornom rasutošću smanjuju razlike u razvijenosti između urbanih centara i periferije. Mudra ekonomska politika, koja želi da spreči potpunu koncentraciju stanovništva u metropoli, se trudi da kroz industrijsku i poljoprivrednu politiku utiče na smanjivanje regionalnih razlika, a na štetu periferije.

U 1980. godini najrazvijeniji industrijski centri bili su Beograd, Zagreb, Ljubljana, Sarajevo, Maribor i Novi Sad. Svi oni su imali veći udeo u ukupnom narodnom dohotku u odnosu na udeo u industrijskom dohotku, što ukazuje na mnogo veću razvijenost u drugim delatnostima poput zdravstva, državne uprave i drugih delatnosti koje se prostorno koncentrišu.

Miroslav Zdravković: Sumrak u Turskoj

Niš je prvi na sedmom mestu sa većim udelom industrije u odnosu na ukupni udeo Niša u ekonomiji SFRJ (podaci iz poslednje dve kolone), pa slede Kragujevac, Sisak, Kranj, Pančevo, Subotica i Zenica – svi sa većim udelom industrije u odnosu na ukupan udeo.

Na 50. mestu po vrednosti industrijskog dohotka nalazio se Mostar, okružen Kraljevom na 49. i Gornjim Milanovcem na 51. mestu.

Svetozarevo je bilo na 41. mestu okruženo Zadrom, Pulom i Šibenikom i bilo je na 10. mestu prema vrednosti industrijskog dohotka u Srbiji izvan pokrajina – popularno UžaS-u.

Statistički godišnjak SFRJ za 1982. godinu i proračuni autora
Kada se posmatraju relativni pokazatelji, dobija se sasvim drugačija slika: među prvih 50 opština prema industrijskoj razvijenosti, mereno dohotkom od industrije po stanovniku, čak 37 je bilo iz Slovenije.

Udeo ovih 50 opština u ukupnom stanovništvu SFRJ bio je 8,63%, u ukupnom dohotku 16,85% a u industrijskom dohotku iznosio je 22,26%.

Van Slovenije najbolje je bio pozicioniran Sisak na 14. mestu, pa Plužine na 17. i Majdanpek na 21. mestu. Sisak je imao razvijenu čeličnu industriju, Plužine hidroelektranu Piva a Majdanpek rudnik bakra.

Tek od Probištipa na 33. mestu počinju da se proređuju slovenačke opštine pa se ovde pojavljuju i Kladovo, Kikinda, Bor, Labin, Trstenik, Karlovac, Titovo Užice, Ivanić-Grad i Čabar.

Po ovom pokazatelju Svetozarevo se nalazilo na 87. mestu, što znači da je pripadalo prvoj petini opština po industrijskoj razvijenosti.

Izvor: Makroekonomija