U prestupnu 2024. godinu uđimo s prestupom. Napravimo prestup prema istoriji. Posvetimo 2024. godinu vremenu koje teče. Dozvolimo nacionalnoj istoriji da ode na zasluženu pauzu. Zaradila ju je. Kako i ne bi kada je, kako su nas obavijestili, neprekidno djelovala u našem državnom interesu punih hiljadu i sedam godina.
Znamo da sve ima svoj početak, sredinu i kraj osim istorije.
Ipak o kraju istorije pisao je Japanac Frensis Fukujama. Svojom knjigom Kraj istorije zaintrigirao je svijet. Razlog tome je vjerovatno opšti zamor od istorija demokratija i istorija autoritarnih sistema, istorija liberalnih i dogovornih ekonomija, istorija ratova i vojno-blokovskih podjela i suprostavljanja. Ta poglavlja su se otegla unedogled. I zapetljala su se. Učeni ljudi su se zasitili paranja i pletenja istih istorijskih petlji. Oveselila ih je mogućnost kraja takvih pogleda na istoriju.
Poželimo i našim učenim ljudima da prestanu s paranjem i pletenjem istorijskih petlji. Podržimo ih da istražuju nešto izvan smjena društvenih moći i nemoći, padova i uspona političkih sistema, naroda i država i ostalih opštosti od kojih je satkana naša udžbenička istorija.
Znamo da arheologija proširuje istoriju prema početcima. Možemo samo nagađati što istoriju ubrzava prema njenom kraju?
Da li je to nuklearno oružje, eksperimenti sa hadronskim sudaračem u Cernu, klimatske promjene, neočekivani astronomski događaji, Američke federalne rezerve …?
Bilo što da je od ovoga ili nešto novo još neotkriveno naš udio u tome je nevidljiv. Začuđujuće je da je i kao takav ipak uspijevao da nametne narodu Crne Gore opsesivne priče o istoriji onoj koja dreždi iza nas i o onoj koja nas tek čeka.
Mislim da uzrok i uspjeh takvih diktata o kraju jedne i početku druge istorije leži u našoj nevoljnosti ili nesposobnosti da se posvetimo životima u sadašnjem vremenu. Za sadašnje vrijeme potreban je rad, zdrav razum, očiglednost, pragmatizam i odgovornost prema onome što se sada dešava, a čiji smo mi vinovnici. S time se treba suočiti bez pozivanja na prethodnu istoriju i mimo raznoraznih opravdanja koja pronalazimo u sadašnjoj ili nekoj naslućenoj istoriji.
Do sada smo kao država i kao društvo imali izuzetno malo ideja o realnom i zdravomislećem pristupu sadašnjosti i našem učešću u njoj. Naše svakodnevne teme bile su i ostale grandomanske a naš učinak u savremenosti površan i haotičan. Sadašnjosti su nam proticale u sjenci beskrajnih priča o istoriji.
Našim pregnućima na obožavanom istorijskom polju najbolje bi priličili stihovi Radke Drainca „Glad mi je beskrajna a ruke vječno prazne“.
Poželimo Crnoj Gori da svoju glad za istorijom utoli djelovanjem u sadašnjem vremenu. Kome je to nedovoljno, ko ostaje i dalje žedan istorije neka izuči kako je Crna Gora dobila eurske milijardere i njihove vatrene podržavaoce u sirotinjskom sloju stanovništva. Neka pojasni koji su to istorijski procesi doveli do stapanja kriminala i narkomafije svjetskog ranga sa našim partijsko-državnim politikama. Šta je u istorijskom smislu uticalo da se sve to pompezno i uspješno uveže, da se stopi sa pravosuđem i integriše sa strukturama zaduženim za obezbeđivanje pravnog poretka države.
Neka objasne kako su se u idiličnim ambijentima obnovljene državnosti uspješno naručivala i organizovala ubistva i likvidacije, vršile kontinuirane prevare i pljačke države a nacionalna bogastva se pripisivala na ljude iz partijsko-mafijaško-biznismenskih bratstava. Neka nama neukima predoče suštinu nacionalne istorije proslavljanu pobjedničkim vatrometima sa zgrade vlade Crne Gore čim bi se biračka mjesta zatvorila. Neka nam protumače kako je sve to proticalo u duhu i stilu lijepih festivalskih svečanosti obogaćenih nacionalnim obilježjima.
Eto izazova za proučavaoce i ljubitelje naše savremene istorije.
Kada im je već toliko stalo do istorije neka nam potpomognu u razlučivanju naših stvarnih tradicija od tržišnih vrijednosti tih tradicija na planu državnih samoobmana i dubokih samodestrukcija.
Vrijeme je da prekinimo s tradicijom slijeđenja i podržavanja politički moćnih nad politički nemoćnim. Prestanimo sa pritiskanjima, provociranjima, sputavanjima za politiku nezainteresovanih ali dovoljno svjesnih pojedinaca koji o svojoj ličnoj, porodičnoj, rodovsko-plemenskoj, građanskoj istoriji i integritetu misle slobodno i na svoj način.
Oslobodimo ljude konfuznih bremena istorije. Krenimo u prestupnu 2024. godinu sa 2024-om godinom. Napravimo prestup. Zgazimo crtu onih dosadnih, zamornih, opterećujućih oglasa o onome što je bilo, navodno bilo ili moguće da može biti.
Prestupimo u prestupnoj godini. Zgazimo crtu istorije i nastavimo dalje. Ne obazirimo se na one koji mašu crvenim zastavicama pozivajući se na sudbinu države.
