Glasnogovornici dukljanske, DPS ideologije, imaju opsesiju da iz crnogorske istorije izbace svaki spomen srpstva i svake veze sa Raškom/Srbijom i Hercegovinom/Zahumljem. A kada naiđu na nepremostive spomenike srpskog identiteta Crne Gore, onda nastoje da ga realtivizuju i kompromituju prikazujući ga kao istorijski falsifikat. A to naročito vole da rade sa istorijom Nemanjića u Crnoj Gori.
Tako, po njima, sve što imamo u vezi sa Nemanjićima na tlu Crne Gore, nije utemeljeno na validnim istorijskim izvorima. Kažu, ili je u pitanju crkvena hagiografija (životopisi svetaca) ili su u pitanju vizantijske hronike, koje, po pravilu, ne izveštavaju „sa lica mjesta“ i „iz prve ruke“! Kakva filigranska istinoljubivost!? Kakav napad naučnosti i istoričnosti!? U nedostatku autentičnih zapisa samih aktera i državne dokumentacije iz onog vremena, sve je drugo proglašeno falsifikatom.
Međutim, istorijska nauka kaže drugačije. Za period srednjek vijeka na prostoru današnjeg Balkana, vizantijski izvori i crkvena hagiografija smatraju se relevantnim istorijskim izvorima. U nedostatku drugih, oni postaju prvorazredni. To se najbolje vidi na primjeru istorijske teme na kojoj DPS dukljanizam temelji svoju ideologiju. Vrlo selektivno i vađenjem iz konteksta ova ideologija nastoji da od dinastije Vojislavljevića, kojoj vizantijski izvori onoga vremena konstatuju srpski identitet, načini antisrpsku povjesnu pojavu. Pa opet, kako god gledali na Vojislavljeviće, ne možemo da poreknemo jedno: i o njima znamo na osnovu vizantijskih izvora, zatim jednog atipičnog crkvenog štiva poznatog pod nazivom Ljetopis popa Dukljanina i jedne kompleksne hagiografije posvećene liku Svetog Jovana Vladimira. U slučaju vizantijskih izvora oni su brojni i ubedljivi, taman kao i oni koji govore o Nemanjićima. Samo što o Nemanjićima, s obzirom na njihovo istorijsko trajanje, postoji cijeli opus vizantijske istoriografije, dok se štivo o Vojislavljevićima svodi na nekoliko izvora.
Međutim, kada je u pitanju domaće istorijsko štivo, moramo priznati da su žitija Stefana Nemanje/Simeona Mirotočivog i Svetoga Save npr. za nekoliko kategorija autentičnija dokumenta od barskog Ljetopisa ili pomenutog Žitija Svetog Jovana. Jer pisci nemanjićkih žitija su nam do dan danas poznati, ima ih bar po dvojica različitih koji pišu o jednoj istoj osobi (što povećava stepen vjerodostojnosti) i nesumnjivo je vrijeme njihovog nastanka. Dok, recimo, pisci pomenutog ljetopisa i žitija koji govore o Vojislavljevićima, niti su nam poznati, niti znamo sigurno vrijeme nastanka ovih djela, a istorijska nauka osnovano sumnja i u njihovu autorsku homogenost. I jedno i drugo djelo su u sadašnjem njihovom obliku očigledno komponovani nekoliko vjekova poslije vremena o kom govore, a jasno je prisustvo više različitih rukopisa u njima.
Najočigledniji primjer ovoga o čemu pričamo je činjenica da Ljetopis popa Dukljanina rodonačelnika dinastije Vojislavljevića, kneza Stefana Vojislava uopšte ne zove njegovim istorijskim imenom, nego ga imenuje kao Dobroslav. Uz to, u tom djelu nailazimo na obilje hronoloških i činjeničnih protivrječnosti, kakvih ima u literaturi onoga vremena. Pa opet, zbog takve literarne konfuzije nikome ne pada na pamet da dovodi u pitanje istorijsku autentičnost dinastije Vojislavljevića.
Na osnovu onoga što imamo od istorijskih izvora sklapamo sliku koja je najoptimalnija, čekajući, neka nova istorijska otkrića. Ali ne novinarska ni pamfletska nego ona naučna.
Drugim riječima, u poređenju sa istoriografijom koja nas izvještava o životu Vojislavljevića, ona o Nemanjićima je kompaktnija, sadržajnija i opširnija. A kako se radi o istoriji dvije srpske dinastije, koje su, po svemu sudeći, u krvnom srodstvu, i koje su vladale gotovo istim narodom i istim teritorijama, mi ne želimo niti jednu uzdizati niti drugu omalovažavati, nego ovo pišemo samo iz razloga da savremenu (internet) čitalačku publiku poučimo osnovnim načelima razumijevanja istorije, i da ih učinimo imunim na ideološka podmetanja DPS propagandista.
Oliver Janković
