Vizantijski hroničari Kekavmen i Skilica su najvažniji istorijski izvori za istoriju dinastije Vojislavljevića. Kada čitamo njihove izvještaje o čuvenom pohodu vizantijske vojske (kaznenoj ekspediciji) 1042.g., na zemlju Stefana Vojislava (rodonačelnika Vojislavljevića) koji se bješe odmetnuo od centralne vlasti Carigrada, naići ćemo na različita imenovanja ove teritorije. Negdje se ona imenuje kao ”Duklja”, negdje kao ”zemlja Srba” a ponegdje kao ”zemlja Tribala”. Međutim, kada je u pitanju narod koji živi u zemlji Stefana Vojislava i čiji je Vojislav vođa, ovi istoričari su jasni.
Skilica navodi kako su vizantijski vojnici ”od Srba namjerno pušteni da uđu” (”Vizantijski izvori”III, 160) i da su ”Srbi zauzeli tjesnace i strmine na putu” (Isto, 161). Naizmjenično pominjanje „Srba“ i ”Tribala”, odnosno toponima ”zemlja Srba” i ”zemlja Tribala” vizantolozi tumače kao sinonime, od kojih su Tribali i Tribalija, samo stariji, arhaični nazivi koje vizantijski pisci koriste iz stilskih razloga, dok se izraz ”zemlja Srba” koristi da bi opisao koji narod živi na toj teritoriji (J. Feluga; P. Stivenson; Ž.K. Šene i drugi…).
Kada Skilica prvi put pominje Stefana Vojislava, prilikom brodoloma vizantijske lađe i njegovog prisvajanja blaga iz te lađe, reći će doslovno kako ”zlato prigrabi Stefan Vojislav, arhont Srba” (”Vizantijski izvori”III, 157). Drugi hroničar iz Vizantije, Kekavmen, bez čijih spisa je nezamisliva istorija Vojislavljevića, reći će za Stefana Vojislava na jednom mjestu ”Vojislav Dukljanin” (”Vizantijski izvori”III, 212), a na drugom ”Travunjanin Srbin” (Isto, 210). Ovo se jedino može protumačiti kao Stefanova pripadnost srpskom plemenu=etnosu, a odrednice ”Travunjanin” i ”Dukljanin” kao zemlje porijekla i vladavine. Današnjim jezikom rečeno: Srbin porijeklom iz oblasti Travunije (današnja Hercegovina) koji gospodari Dukljom (današnja Crna Gora). Ovo ima osnova u istorijskoj činjenici da je Vojisavljev otac Dragomir vladao Travunijom, i da je to, najvjerovatnije zemlja njegovog porijekla (rođenja).
Oliver Janković
