Književno nasledstvo dvorske biblioteke despota Đurđa Brankovića, jedne od najzačajnijih srednjovekovnih biblioteka u Srbiji, rasuto je po svetu. Na izložbi „Rukopisna srednjovekovna baština Brankovića” u muzeju u Smederevu predstavljene su replike i printovi najznačajnijih rukopisa te dinastije.
Despot Đurađ Branković, kao jedan od najobrazovanijih srpskih vladara, brižljivo je sakupljao i čuvao vredne rukopise u biblioteci u dvorskoj kapeli u Malom gradu Smederevske tvrđave. U vekovima nakon pada Smedereva 1459. godine, rukopisna baština Brankovića odneta je iz Smedereva.
„Ta biblioteka je imala oko stotinu rukopisa i štampanih knjiga, utvrđeno je sigurno da se 24 knjige rukopisne i štampane iz te biblioteke i 17 rukopisa nalaze u Srbiji, ostale knjige su u rasejanju. Najlepši srpski psaltir iz 15. veka verovali ili ne, zove se Minhenski psaltir, nalazi se u Minhenskoj državnoj biblioteci, najlepša, najvrednija knjiga je kod naših komšija, Mađara, zove se Hronikum Pinktum”, kaže Marina Lazović, direktorka Narodne biblioteke Smederevo.
U muzeju su, između ostalih, izloženi najznačajniji rukopisi dinastije Branković, predstavljeni na dizajniranim printovima, replike Esfigmenske povelje Zdenke Živković i replike rukopisa koje je izradila Ljupka Vasiljev.
„Želeli smo da samog despota Đurđa predstavimo onako kako zaslužuje, kao velikog srpskog prosvetitelja koji je umeo da sačuva naše pismo ćirilicu, koji je imao brojne prevodioce na svome dvoru, koji je u biblioteci prevodio knjige sa grčkog i latinskog”, ističe Tatjana Gačpar, direktorka Muzeja u Smederevu.
Izložba u muzeju je priređena povodom obeležavanja 570 godina od najvažnijeg duhovnog događaja u istoriji grada, prenosa moštiju Svetog Luke u Smederevo.
„Nakon što je pao Beograd, Smederevo preuzima ulogu poslednje srpske prestonice i opet na osnovu ovog shvatanja da je državi ugroženoj potreban sveti zaštitnik, despot Đurađ, ulaže veliki napor da dođe do moštiju Svetog Luke koji je smatran u to vreme i ranije, jednom izuzetno znamenitom hrišćanskom svetinjom“, objašnjava dr Danica Popović, naučna savetnica Balkanološkog instituta SANU.
Narodna biblioteka u Smederevu aktivno radi na formiranju virtuelne biblioteke despota Đurđa Brankovića koja bi, uz stalnu postavku u Muzeju, doprinela očuvanju spomenika srpske srednjovekovne istorije stvorene na tlu današnjeg Smedereva.
Ana Pendić Stanković
Izvor: RTS
