Dobiješ informaciju da je prognani narod prešao „sa Kosova (Dalmatinskog) na Kosovo (srbijansko)“ eto tako, nekom administrativnom odlukom koju „nije donio policajac za kancelarijskim stolom“, a ne svima nama znanom podlom prevarom i poniženjem od ondašnjeg Miloševićevog režima
Dobiješ litre srpskih suza i srpske krvi bez i najmanje naznake zašto i kako se desilo to srpsko stradanje.
Dobiješ Hrvate kao one vampire iz sage „Sumrak“ koji prosto jedu i ubijaju Srbe jer im je to u prirodi.
Dobiješ kontekst rata bez srpske komande, bez oficira i štaba. Sve se dešava u jednoj kafani. Tu padaju odluke, ratni raspored, plan o novim dejstvima.
Dobiješ jako lošu glumu, gotovo svih aktera, čast izuzecima. Cio film ljudi urlaju jedni na druge i traže djecu istim intenzitetom i istim patosom, i prije i tokom i poslije samoga zbjega.
Dobiješ rat i agresiju hrvatske vojske kao neku elementarnu nepogodu. Bez i najmanjeg pokušaja režisera da približi kontekst neposrednih razloga i uzroka „Oluje“: odbijeni plan Z4; komanda iz Beograda o povlačenju srpske vojske; ponižavajući odnos vlasti u Srbiji prema izbjegličkim kolonama. Ništa od toga nema u filmu. Nikakv miris istorije. Samo jedna meta-scena, ni na nebu ni na zemlji. Nekolicina jednih te istih srpskih i hrvatskih vojnika koji se u nedogled jure po cijeloj Krajini.
Dobiješ kadrove većeg broja ljudi od desetak, samo u kolonama na traktorima koji su isto tako, u većini prikaza kao na izletištu, a ne u katalizmatičnom napuštanju vjekovnih ognjišta.
Dobiješ gomilu besmislenih populističko-ideoloških prizora: babu koja izigrava Ramba; lika koji ne može da potrči da bi stigao svoju kći niz miniranu livadu, ali poslije uspješno bježi pred hrvatskom potjerom; koji jede pare i pada u blato kao da je mrtav – a ne biva mrtav; koji poslije toga istim tim ustima i istom „halapljivošću“ jede neku jagnjetinu….itd.
Dobiješ informaciju da je prognani narod prešao „sa Kosova (Dalmatinskog) na Kosovo (srbijansko)“ eto tako, nekom administrativnom odlukom koju „nije donio policajac za kancelarijskim stolom“, a ne svima nama znanom podlom prevarom i poniženjem od ondašnjeg Miloševićevog režima.
Dobiješ poruku, da Srbi, eto tako, uvjek stradaju, i da nad tim treba plakati, uz patetiku koju nužno proizvodi loša gluma, bez niti jedne dublje poruke o razlozima toga stradanja, o ideološkim, političkim, globalnim okolnostima koje su do njega dovele, što bi onda moglo i da dovede do neke motivacione poruke u smislu kako dalje, i kako da se tako nešto ne ponovi?
Ne. Ovaj filmski uradak nema ambicije da poruči, da uzdigne iz jada, da produhovi, da motiviše na dobro. Nego samo gomila besmislenog jada, bez uzroka, bez kraja i konca….
Kojoj samo valjda može stati na kraj poruka još jednog diktatora tipa „Više vas niko ne smije tući“. Poruka koja bi iz atmosfere ovog filma i kolektivnog pakla kojim on odiše, bila bez pokrića, kao što je bila i ona od prije skoro 35 godina….
Oliver Janković
