Geološke karakteristike Nacionalnog parka Jelouston u SAD, koga napajaju bunari tople vode, dobro su poznate milionima posetilaca koji ovu destinaciju posećuju godinama. Ono o čemu manje znamo je „vodovod“ ispod parka.
Nova studija po prvi put otkriva neke od tih skrivenih geoloških puteva kojima teku vrući hidrotermalni fluidi koji izbijaju na površinu pukotinama koje određuju njihove rute. Dobijeni podaci sakupljeni su pomoću instrumenta nazvanog „SkyTEM 312″, koji nosi helikopter. Sa uređaja se šalju elektromagnetni signali na zemlju, što rezultira različitim odgovorima u zavisnosti od karakteristika stene ispod površine.
„Naše znanje o Jeloustonu dugo je imalo nedorečenih nepoznanica, koje su kao misteriozni sendvič. Znamo mnogo o karakteristikama površine iz direktnog posmatranja i mnogo o magmatskom i tektonskom sistemu ispod parka, ali ne znamo šta je u sredini. Ovaj projekat nam je omogućio da popunimo te praznine, prvi put do sada“, istakao je geofizičar Stiven Holbruk, sa Virdžinija univerziteta.
Podaci koje je prikupio „SkyTEM“ sistem pažljivo su analizirani da bi se rekonstruisao poprečni presek dubina ispod Jeloustona. Tim je utvrdio da mnoge od najpoznatijih karakteristika parka leže na vrhu kanala sa glinom, koji su visokoprotočni i protežu se duž raseda i pukotina vulkanskih stena.
Plitka podzemna voda teče duž ovih kanala, mešajući se sa zagrejanom vodom koja dolazi sa dubine od jednog kilometra ispod parka. Varijacije u ovoj mešavini dovode do dekompresijskog ključanja, degazacije i provodnog hlađenja, uzrokujući termalni fenomen po kome je Jelouston poznat.
Jedno od iznenađenja u studiji bila je sličnost u dubljoj strukturi ispod delova parka, sa veoma različitom hemijom i temperaturama na površini. Čini se da su te razlike uzrokovane različitim načinima mešanja podzemne i zagrejane vode, a ne drugim geološkim faktorima.
Biolozi, geolozi i hidrolozi već su pokazali interesovanje za korišćenje podataka, kažu autori nove studije, posmatrajući sve, od mikrobiološke raznolikosti širom parka do istorijskih zapisa o prošlim tokovima lave.
Rad prijavljen u ovoj studiji mogao bi se čak koristiti i za dobijanje naprednih upozorenja o opasnostima od vulkana, koje se javljaju kada se slojevi gline ispod Jeloustona privremeno zatvore, što dovodi do opasnog i potencijalno eksplozivnog nakupljanja gasa.
„Skup podataka je toliko veliki, samo smo zagrebali površinu ovim prvim radom. Istraživanja ćemo nastaviti“, istakao je geofizičar Stiven Holbruk, sa Virdžinija univerziteta.
RTS
