Glavnim tokovima informacija koji moćno prosjecaju duboka korita oblikujući našu svijest već decenijama promiče bujica globalnog. Dočaravajući razmjere i masivnost kaže se globalna kriza, globalna ekonomija, globalno tržište, globalno zatopljenje i tako unedogled.
Globalno kao ukrupnjavanje, aglomeracija, neprestano ukidanje podskupova ka neometanom planetarnom jedinstvu, kako ekonomskom, tako i kulturnom, anacionalnom, bez rasnih razlika – sveljudskom. Način kako su se u prošlosti nevino nametali konteksti kosmopolitskog, esperantističkog danas univerzalno baštini globalno. Da li zaista iza agende globalne strategije stoji težnja mirnodopskoj dakle bezkonfliktnoj, naprednoj eri čovječanstva da se prosuditi iz aktuelnih i događaja iz bliske prošlosti naših naroda i narodnosti.
Nikad Makedonija
Danima u Skopju traju protesti protiv francuskog predloga kojim bi se otkočio zastoj u pristupnim pregovorima EU u kojem se našla bivša Bivša Jugoslovenska Republika Makedonija, danas Sjeverna Makedonija – udovoljavanjem bugarskim zahtjevima da se zvanično usvoji stanovište da je makedonski jezik dijalekt bugarskog, takođe da se obezbjedi ustavna vidljivost bugarskoj manjini ali i prekid govora mržnje prema Bugarskoj. Makedonsko pleme, zaokružene i utemeljene posebnosti kroz komunistički inženjering, od strane zapadnih činilaca verifikovano kroz priznanje nezavisnosti koja je proglašena 08. septembra 1991. Ovaj datum nije slučajno u blizini 05. septembra kada je 1944. proglašena NDM. U svakom slučaju konačni oblik ova tvorevina svakako dobija kroz dva sporazuma; jedan je Ohridski kojim se završio sukob Makedonaca i Albanaca kojim su Albanci postali konstitutuvni narod kojem je zagarantovano učešće u zakonodavnoj i izvršnoj vlasti te jezik i pismo, drugi je Prespanski, relativno svjež rezultat dugogodišnjeg grčkog osporavanja makedonskog imena.
Proteste u Skopju vodi VMRO-DPMNE danas opoziciona, ista ona koja je upravljala Vladom koja je postavila Vojnika na konju u sklopu megalomanskog projekta Skopje 2014, najveću statuu te vrste, visoku čak 23 metra predstavljajući Aleksandra Makedonskog, grčkog vladara i vojskovođu. Susret globalnog i tribalnog je upečatljiv i tragikomičan čak, u makedonskom slučaju. Stimulisani i uzvišeni tribalizam u trenutku kad je bilo potrebno makedonski identitet razvijan u komunističkoj Jugoslaviji prevesti u secesionizam – ograditi ga što dubljim razlikama od srpskog utjecaja i zajedničke države – na jednom treba prizemljiti na nivo globalnog. Kraljevska familija, Filip i Olimpija sa sve Aleksandrom to nijemo posmatra, spomenička simvolika kaže da prednje konjske noge u vazduhu znače da je ratnik poginuo u borbi, a spušteni rep da je i izgubio bitku. Ako je Aleksandar zaista makedonski, moglo bi se reći da je poražen. Skopje ima mikroklima…
Jadan ne bio
Crna Gora je mala, ali očito moćna država. Objavila još davno rat Japanu, uvela sankcije Rusiji, a nedavno privukla pažnju jednim protestom koji se direktno suprotstavlja odluci Vrhovnog Suda SAD – a (protesti koji pažnju privlače više svojom degutantnošću nego brojnošću i podrškom, aktivistice – ženskinje koje zastupaju pravo na tzv. ženska prava, od kojih je glavno pravo na abortus, i svoje protivljenje često iskazuju na mjestima gdje se pojavljuju predstavnici SPC, kao da Crkva ima zakonadvnu i izvršnu vlast. Aludiram na nedavnu odluku Vrhovnog Suda SAD – a kojom se zabranjuje abortus). Ipak, šalu na stranu, i Crna Gora je prije zbunjena nego moćna, jer u nedostatku poklapanja individualnih i kolektivnih interesa propušta da ispravno postupa raspolućena između globalnog i nacionalnog. Susret ove dvije sfere u Crnoj Gori desio se još u Dr.Svj. ratu u vidu ideoloških sukoba meću pripadnicima istog naroda koji je odnio više žrtava nego borba sa okupatorom. Komunisti kao onovremeni globalisti odnijeli su prevagu nad suverenistima.
Ta prevaga kroji sudbinu Crne Gore i danas. Poražene snage, kako su nazivane od strane komunista u novonastaloj državi ostali su do danas četnici, velikosrbi, svi oni koji su tokom decenija pokazivali otpor političkom nasilju nad Crkvom, jezikom – nacijom. Globalisti koji su stvorili novo crnogorsko pleme održavaju ga i danas. Na prvi pogled sučeljeni pojmovi globalnog i tribalnog itekako su kooperativni po potrebi. Tako su Blažo Jovanović i drugovi u titoističkoj Jugoslaviji, po mnogo čemu posebnom globalnom projektu, postali rodonačelnici crnogorskog tribalizma. Dolazimo do jedne važne nijanse u značenju odnosno razumjevanju tribalnog i nacionalnog. U predočavanju opštih kretanja, koristim pojam tribalno jer da bi se istorijsko nacionalno moglo podvesti pod globalno , ono se mora degradirati na plemensko – tribalno. Nacija koja u sebi ima dovršene koncepte prije svega kulturnog obrasca nesvodiva je pod globalno, jer je razvojno i suštinski iznad njega. Globalno najprije treba razgraditi ono nacionalno, da bi na njegovim temeljima, ili bolje reći ruševinama, slavodobitno uspostavilo tribalno. Razgradnja nacionalnog koja još nije dovršena u Crnoj Gori i dalje traje, nepokoreno, organsko, nacionalno Srpsko – živo je i odupire se; priča o Temeljnom ugovoru samo je perfidna metoda da umjesto srpskog nacionalnog, u Crnoj Gori na scenu izađe srpsko tribalno – kao plemensko, strano i neistorijsko koje bi lako bilo nadvladano i podvedeno pod globalno.
Kako to; postavlja se pitanje nakon što se javnost naročito posljednje dvije godine programirala da je Temeljni ugovor dokument koji opravdava i legalizuje prisutnost SPC, da je njegovo potpisivanje biti ili ne biti za SPC. Da li je moguće u državi bezakonja da se na pravni akt obaveže intitucija koja je starija od same te države? Puno je nelogičnosti, ali najveći problem je atmosfera koja je stvorena oko tog famoznog dokumenta, a potom i smisao i pozadina cijele te priče. SPC u Crnoj Gori ima državotvorni status, ona je os – osnova identiteta kao neponovljivi i nesvedivi duhovno-istorijski temelj na koji se naslanja kolektivno iskustvo i svijest Crnogoraca. Nije pogrešno reći Srbi Crnogorci jer se ukupnost istorijskog razvoja na taj način značenjski i misaono u potpunosti locira. Taj kulturno – istorijski koncept je nakon obnove duhovnosti u Crnoj Gori nesalomiva utvrda za globalno koje tek kad Crnogorce vrati u prednacionalno plemensko stanje, može ih globalizovati na temelju nekih novih propagiranih vrijednosti.
Nameće se iznova da je Temeljni ugovor – ugovor između Crne Gore i organizacije čije je sjedište izvan Crne Gore. Rukovodstvo Srbije, na žalost i najviša instanca SPC pomažu globalizaciju i razgradnju srpskog bića u CG. Kako? Koristeći sveukupnu situaciju oko tog dokumenta – ono i samo eksponent globalnog pomaže iz ličnih poslovno-političkih razloga diktatora u CG Mila Đukanovića – da izvrši pritisak na bivšu Vladu Zdravka Krivokapića. Vrlo uspješno, njegova Vlada je oborena. Ne treba nikad zaboraviti susret Aleksandra Vučića i Mila Đukanovića u Tirani U decembru 2020. dan uoči velike litije u Nikšiću. Jasno je bilo na čijoj je Vučić strani. Sve učestalija je ideja da Srbi U CG svoja prava trebaju tražiti u Beogradu. Ali, Srbima u Crnoj Gori otadžbina nije Srbija, nego Crna Gora.
Ako se već u nekoj nerazumljivoj pravnoj neophodnosti takav ugovor mora sačiniti onda Temeljni ugovor mora biti unutar crnogorsko pitanje i Crna Gora takav ugovor treba potpisati sa samom sobom, odnosno sa Mitropolijom crnogorsko-primorskom koja je u samom temelju države Crne Gore. Onda bi taj ugovor i opravdao svoj naziv. Dok god se insistira da se ugovor potpisuje sa drugom državom, ne može se zaobići zaključak da su najviši predstavnici Srba u Crnoj Gori u Beogradu. Ne smije biti, niti je tako. Na drugoj strani, Beogradska patrijaršija vrlo lako odustaje od svojih Svetinja, vjernika i njihove podnesene žrtve za vjeru, od svoje duhovne istorije u – Makedoniji.
Veseli se Srpski rode
Prethodno navedeni primjeri govore o ćorsokacima globalizacije, crnohumornim slučajevima istorijskih igranki, ali ni jedan primjer ne može se porediti sa primjerom udruženog dejstva globalnog i tribalnog u cilju razgradnje nacionalnog kao u Srbiji. Dok su u drugim državama nosioci globalizma odnosno tribalizma u sadejstvu, pripadnici različitih političkih grupacija, u Srbiji isti političari – među kojima predanošću i uživljenošću u ulogu daleko ispred svih predsjednik države Aleksandar Vučić – sprovode istodobno i politiku globalnog i usklike tribalnog. Globalno je pritom ono operativno, sprovedeno, potpisano, donešeno u vidu raznih zakona i akata, zvanično, u pravilu na štetu osnovnih državnih interesa. Tribalno je deklarativno, anestetski, figurativno, folklorno – lažno.
Osnovna karakteristika tribalnog kao prednacionalnog stanja je izostanak kulturnog i duhovnog koda podležećeg razumjevanju stvarnosti i svrsihodnom činjenju i ostvarenju nacionalnih planova. Izostanak standarda i kolektivnog mjerila znači izostanak saglasja individue sa zajedničkim interesom. Tako se najlakše objašnjava korupcija, krađa i prisvajanje javnih dobara. Ukidanje kulturnog obrasca koji podsjeća na važnost etosa, opominje kao kolektivno iskustvo i pamćenje, ukidanje je nacionalnog bića. Srbi nisu ugroženi bijelom kugom, raseljavanjem, ratovima i bolestima – osnovna opasnost za Srbe je da prestanu biti Srbi. Na onaj način kako je srpsko ime konstituisano kroz istoriju. Trenutak je presudan, iako se ne bliže izbori ili neke zakazane demonstracije. Spas nacije je u rukama kulturnih radnika. Učitelja, sveštenika, pisaca, profesora, naučnika, studenata… Da misle srpski.
Da li je preostao neki intelektualac koji nije ucjenjen radnim mjestom,parohijom, katedrom ili stipendijom da ćuti kad mora da progovori, da digne glavu za istinu. Da li je rđav znak da velika i istorijska pitanja koja se tiču srpskog naroda prolaze bez masovnih javnih istupa intelektualaca, studentskih protesta, molebana u crkvama, litija, osim ovih Vučićevih.
Prednacionalnom, odnosno tribalnom otvoren je put. U Otvoreni Balkan. Filijala globalnog. Evropska Unija iako političko krilo NATO pakta, iako poražena u svim velikim previranjima ostaje zajednica Naroda. Plemena u Otvoreni Balkan. Onda makar da ostanemo Narod. Nacija je samodovoljna, usamljeno pleme je izgubljeno.
A ti…
Aleksandar Tutuš
