Okupatorske pretenzije tokom Prvog svjetskog rata da zauzimanjem Lovćena zadobiju stratešku poziciju za kontrolisanje Bokokotorskog zaliva, imale su i svoje daleko opasnije intencije, budući da su znali da onaj ko ovlada Lovćenom ovladaće i identitetom Crne Gore. O tome svjedoče i razni novinski članci toga vremena.
Lovćen je prkosio kao ogromni barjak zaboden u stenu Kraljevine Crne Gore, koja je izazivala našu monarhiju, baš kao neko poslanstvo silnog ruskog carstva, kad bi god došao mig iz Petrograda. Sad je barjak oboren, i sa svih strana bliže se borci da istrebe hajdučko gnezdo – stoji u listu Neue Frele Presse, 12-1-1916.
„Pišu nam iz Kotora, po oblastima cenzurisanja, pola godine je minulo, da nam je se svalila sa prsa teška mora, koja nas je morila za punih osamnaest mjeseci. Pola godine je, da su naše čete razvile barjak na godrdom Lovćenu. Svanuli su bolji dani i u Boki kotorskoj“ – Obzor (Zagreb), 26-VIII-1916.
Guverener okupirane Crne Gore, Veber, piše 6. jula 1916. mitropolitu crnogorsko-primorskom Mitrofanu Banu, da odredi lica, koja će prisustovati eshumaciji i prenosu kosti Vladičinih s Lovćena na Cetinje. Mitropolit odgovara, da u taj posao niti smije, niti hoće da ulazi, a okupator neka čini šta hoće.
Poslije ovog i ovakvog odgovora, izgledalo je, da će okupator odustati od svoje namjere, ali su se nade prevarile. Guverner 7. avgusta, ponavlja svoj zahtjev, ali sada u kategoričkoj formi:
C. K. Vojno Generalno Guvernerstvo
Br. 4073. Cetinje 7. avgust 1916.
Njegovom Visokopreosveštenstvu Gospodinu Mitropolitu Mitrofanu
Vrhovna komanda naredbom od 5. avgusta, odredila je eshumaciju kosti Vladike Rada (Petra II), koje počivaju na Jezerskom vrhu na Lovćenu i prenos istih na Cetinje. Ovaj prenos ima se izvršiti noću između 12. i 13. avgusta u prisustvu dvojice vojničkih zastupnika, kao i zastupnika, koje odredi Vaše Visokopreosveštenstvo, i dvojice sveštenika. Stoga molim Vaše visokopreosveštenstvo, da izvoli uputiti svoje zastupnike, da se po ovoj stvari sporazumiju sa gospodinom civilnim zemaljskim komesarom vojnog generalnog guvernerstva, savjetnikom namjesništva pl. Šternbahom.
Veber.
Naslovna fotografija: Okupacija Kraljevine Crne Gore od strane Centralnih sila (1916) / Lovćen kao strateški toranj (Foto: Vikipedia)
