Prošlo je 25 godina od kako je crkvena Izdavačka kuća Svetigora sa Cetinja objavila prevod Šafarevičeve knjige „Socijalizam kao pojava svjetske istorije“. Od tada do danas, ne znam za bolje štivo koje dočarava samu suštinu socijalističko-komunističke utopije od ove istorijske analize čuvenog ruskog matematičara.
Piše: naš stalni dopisnik sa Divljeg zapada Milija Todorović (u ulozi Garija Kupera)
Već u uvodu Šafarevič lucidno povezuje hilijastičke zanose antičkog doba i principe filosofije Marksa i Engelsa. Njihovi zajednički imenitelji su:
- Uništenje privatne svojine.
- Uništenje porodice. Slabljenje veza između roditelja i djece.
- Apsolutno materijalno blagostanje.
- Prestanak potrebe za radom.
Šafarevič primećuje da su pomenuti principi ismijani u Aristofanovoj komediji „Zakonodavke“ u 4. vijeku prije Hrista, ali su zato dva i po milenijuma kasnije iste teme pokrenule ratove i revolucije, i do dan danas drže ljude u ekstazi i uvjerenju da ih je moguće ostvariti.
U predgovoru pomenutom srpskom izdanju Šafarevič kaže da su se od izlaska originala (1977, Pariz) do objavljivanja prevoda na Cetinju (1997) desile dvije istorijske stvari koje se tiču potvrde svega onog o čemu se u knjizi govori. Prva je, kaže on, trogodišnja vlast Crvenih Kmera u Kambodži. U džunglama su stvarane komune, djeca odvajana od roditelja, a uništeno je 2/3 odraslog muškog stanovništva. To je bilo, koliko je meni poznato, najveće približavanje socijalističkom idealu u istoriji, kaže autor.
Drugi događaj je slom SSSR-a. Ta impozantna politička tvorevina, raspala se bez ikakvog vidljivog uzroka, i bez ikakve šanse za otpor. Samo je jedan događaj u istoriji po Šafareviču, sličan ovom slomu istočnoevropskog komunizma: a to je raspad carstva Inka u 16. vijeku „kada se gorostasna imperija pokazala bespomoćnom pred manje od 200 španskih avanturista“.
Ova knjiga ima i predgovor mitropolita Amfilohija koji je naslovljen sa „Socijalizam – poriv ka smrti i uništenju“. Nastojaću da u par narednih dana čitaocima Žurnala približim najinteresantije detalje ove epohalne knjige.
Do čitanja u sljedećem broju.
