Ono što se 25 godina održava kao tvrdnja, da se narativ o ubijenih 8.000 civila održava potpuno netaknut, usudiću se da kažem da je najveći propagandni uspjeh od 1945. godine u Evropi, kaže Valter Manošek, profesor na Fakultetu političkih nauka u Beču.
Profesor na Fakultetu političkih nauka u Beču i jedan od članova Međunarodne komisije koja je izradila izvještaj o stradanju u Srebrenici u periodu od 1992-1995. godine je ocijenio da zapadni mediji ignorišu ovaj izvještaj i da je teško suprotstaviti se narativima koji se njeguju već 25 godina.
Tokom onlajn diskusije pod nazivom Srebrenica: Ratni zločin? Genocid? koju je vodio Hanes Hofbauer, publicista i vlasnik izdavačke kuće „Promedia“, Manošek je rekao da narativi opstaju obično dugo.
Foto: Printskrin/RTS
„Sada smo u vremenu u kome naš izvještaj barem mora da se primi k znanju“, rekao je Manošek, inače autor više knjiga o holokaustu i zločinima Vermahta.
On je dodao da se izvještaj u zapadnim medijima radije posmatra kao opskuran, pomenuvši nedavni prilog na njemačko – francuskoj televiziji ARTE, tokom koga je prikazan intervju s njim, jednom bošnjačkom sociološkinjom i predstavnicom „Majki Srebrenice“.
„Naravno da se sve što kaže predstavnica ,Majki Srebreniceʻ uzima za istinu. Ona je, recimo, pomenula svog brata koji je sa 18 godina stradao 1995. godine u Srebrenici kao civil. Moje kolege su istražile o kome se radi. Radi se o Abdulu Salihoviću, a na osnovu podataka iz Ministarstva veterana Federacije BiH utvrđeno je da je on u julu 1995. već više od 370 dana bio u Armiji BiH. Dakle, ne radi se o civilu već o vojniku, što govore i dokumenta Ministarstva.
To novinari ne pitaju i ne istražuju, a nemaju ni mogućnosti jer nemaju pristupa. Ali sve što dolazi s te strane uzima se za autentnično, što baš i nije tako. I to je ono što otežava i odnos i rad sa medijima. Ono što se 25 godina održava kao tvrdnja, usudiću se da kažem da je to najveći propagandni uspeh od 1945. godine u Evropi, da se taj narativ o ubijenih 8.000 civila održava potpuno netaknut“, istakao je Manošek.
On je podsjetio da su autori izvještaja imali ugovor sa vlastima RS kojim je garantovano da politički neće biti intervenisano i da komisija može da radi potpuno nezavisno, kao i da će staviti na raspolaganje dokumenta, te i da će izvještaj biti prihvaćen kakav god bude bio njegov rezultat.
„Nisu nas interesovale političke polemike, već istraživanja događaja u periodu od 1992. do 1995. na osnovu činjenica. Glavni rezultat je da su u julu 1995. godine od strane vojske RS počinjeni teški ratni zločini, posebno nad ratnim zarobljenicima, ali da se nije dogodio genocid u smislu namjere da se dio ili čitavo muslimansko stanovništvo likvidira“, objasnio je Manošek.
„Druga glavna tačka izvještaja, koja je veoma važna, a o kojoj se 25 godina ne izvještava, je da je među ubijenim Bošnjacima koji su pokušali da pobjegnu iz Srebrenice, od njih oko 12 hiljada, bio neznatan broj civila, dok su ostali bili vojnici armije BiH. Zato se, a to je utvrdio i Međunaroni sud u Hagu, radilo o vojnim sukobima sa teškim gubicima za Armiju BiH. Radilo se o djelu 28. divizije koju je dugo predvodio Naser Orić, koji u julu 1995. nije bio u Srebrenici. Dakle, radi se o ratnim zločinima, ali ne o ubistvu više od 8.000 muških civila kako se već 25 godina kolportira“, poručio je on.
On je takođe istakao da „vlasti RS nisu bile oduševljene“ ovim izvještajem, koji govori o tome da je od strane vojske Republike Srpske likvidirano između 1.500 i 3.000 ratnih zarobljenika.
„Druga strana, pak, ne može da prihvati da se nije desio genocid, jer se bošnjački državni identitet bazira na Srebrenici, a takvi narativi obično opstaju dugo“, objasnio je Manošek pomenuvši kao primer Austriju i narativ „prve žrtve nacionalsocijalizma“.
On je takođe ocijenio da je Inckov nametnuti zakon o negiranju genocida izvjesna reakcija na izvještaj jer je malo vjerovatno da je slučajno da se tako nešto dogodi 3 dana nakon njegovog objavljivanja.
Manošek je ocijenio da se radi o „kolonijalnom zakonodavstvu“.
„Ono što je Incko uradio je zapanjujuće jer je on 12 godina bio tamo i poslednja tri dana svog mandata je proglasio takav zakon, koji nije neka uredba za životne namirnice, već se radi o esenciji države BiH. To se, međutim, u međunarodnim medijima uopšte ne tematizuje, već se predstavlja u pozitivnom svjetlu“, dodao je on.
Govoreći o zabranama i naučnom radu, Manošek je poručio da bi bilo dobro da i bošnjačka strana oformi jednu komisiju čiji bi se rad zasnivao na činjenicama i oslanjujući se na nauku, ali oni to ne čine.
„Oni to ne rade jer će iz toga proisteći politička polemika, ili će se narativ o Srebrenici razbiti, a to sigurno ne žele“, kaže Manošek.
„Naš interes nije da širimo mržnju, kao što Incko kaže, već nasuprot da je spriječimo, jer mržnja može da se zaustavi samo kada se sve argumentuje činjenično. Sve dok se radi samo o polemikama, tome neće biti kraja. Nema drugog puta do činjeničnog bavljenja ovim temama i mi smo to 100 odsto uradili i Republika Srpska nas je pritom podržala“, poručio je, na kraju, profesor Manošek.
Rajko Martinović
Izvor: Stanje stvari
