Ovaj religijsko meditativni, u neku ruku i molitveni, a u svakom smislu autorski film, nastao je prema bestseleru „Petkana” njegove majke Ljiljane Habjanović Đurović
Retki su, ali postoje, meditativni i esejistički filmovi stanja čije oslonce ne čine uobičajeno poželjni spletovi dramskih radnji s kojima se lakše dopire do gledaoca već se autorovo htenje, unutrašnja (za)misao, poruka ili pouka transmituje slikom, a prima, prihvata i razume otvorenim srcem i dušom. Jedan od takvih filmova jeste i „Sveta Petka – Krst u pustinji” reditelja, koscenariste, direktora fotografije, montažera i producenta Hadži-Aleksandra Đurovića.
Ovaj religijsko meditativni, u neku ruku i molitveni, a u svakom smislu autorski film, nastao je prema bestseleru „Petkana” njegove majke Ljiljane Habjanović Đurović (ona je i koscenarista i koproducent), kao filmska adaptacija žitija izuzetno voljene i poštovane svetiteljke, kao delimična interpretacija romana, dodatno na samom početku i kraju podržana dokumentarističkim svedočanstvima o vekovnom trajanju snažnog i intenzivnog prisustva kulta Svete Petke u pravoslavnom hrišćanskom svetu, u srpskoj verskoj i narodnoj tradiciji.
Đurović nam pripoveda o Petkani, ženi rođenoj u vizantijskom Epivatu (današnja Turska), potom i monahinji Paraskevi, zamonašenoj u carigradskoj svetosofijskoj crkvi, koja je posle hodočašća u Jerusalim nastavila svoj život provevši kao isposnica čak 40 godina u Jordanskoj pustinji, uz molitvenu spoznaju i Boga i same sebe i svoje verujuće snage. Đurovićev fokus je upravo na njenim isposničkim, asketskim, pustinjskim godinama, na njenim svakodnevnim molitvama i borbi sa unutrašnjim „demonima” i antihristovim atacima, na minimalnim susretima sa lokalnim beduinskim stanovništvom (ostvareno dugogodišnje prijateljstvo sa devojčicom Zajnebom) i na njenom istrajavanju da sledi put bogočoveka Hrista i potpune duhovne harmonije…
Autorova zamisao je kompaktna i jasna, njegov film pleni stilskim jedinstvom i snažnom audio-vizuelnom strukturom. I to jesu njegovi glavni aduti. I ako se računa po onom da „suštinske vrline izviru iz ljubavi”, onda je jasno Đurovićevo filmsko postignuće. On je na filmski neuobičajen način otvorio prostor za oduhovljen svet pokretne slike, i kroz lik Petkane pokazao kako čovek teži ka tome da stekne mir, ljubav i vrlinu u sebi, ljubav prema bogu koja se preliva na ljude.
Sa dramskog stanovišta Hadži Đurovićev film je minimalistički. Postoji taj opterećujući nedostatak zapleta, dramskih radnji i sukoba, jačeg emotivnog razvoja glavnog lika, čak i filmski atraktivnije priče (jednoličnost se povremeno „razbija” flešbekovima iz njenog svetovnog života)… Ipak, sa značenjskog stanovišta, njegov film je pun duševnog dobra. On nije namenjen samo i isključivo pravoslavnim vernicima i religioznim ljudima već svakoj gledaočevoj duši koja je željna dobra i razmišljanja o pobedama nad sopstvenim slabostima. Petkana je žeđ svoje duše prepoznala na vreme, još kao veoma mlada (govorimo o desetom veku), posvetila je svoj usamljenički život bogotražiteljstvu i hrišćansku je misao umela posle da podeli sa ljudima. I na tome se autorovo zadovoljenje negde i zaustavlja. Možda i zato što bi sve drugo i drugačije bilo znatno produkcijski zahtevnije i složenije, a za to je potrebnija mnogo veća finansijska snaga…
Za tumača lika Petkane Hadži-Aleksandar Đurović je odabrao glumicu Milenu Predić čija je pojava i interpretacija i izdašna i posvećena i u zadatim okvirima baš uspešna. U sporednim ulogama su: Milica Stefanović (uloga demona), Filip Hajduković, Jadranka Selec, Danijel Sič, Branislav Tomašević, Andrej Šepetkovski, Mladen Sovilj i vrlo dobra Jordanka Mariam Amer u ulozi Zajnebe…
Kako je Hadži-Džurovićev „Sveta Petka – Krst u pustinju” i prva srpsko-jordanska koprodukcija, među članovima ekipe je i veliki broj filmskih stvaralaca i radnika iz Jordana, što se pokazalo kao uspešno i dobro. Vizuelno je fascinantna ta Jordanska pustinja koju je kamera u rukama samog reditelja ovekovečila za duže pamćenje. I poštovanja je vredno to višestruko autorsko prisustvo u nastanku ovakvog koprodukcijskog filma…
Film: „Sveta Petka – Krst u pustinji”, režija: Hadži-Aleksandar Đurović, uloge: Milena Predić, Milica Stefanović, Filip Hajduković, Danijel Sič, Branislav Tomašević, Andrej Šepetkovski, Mariam Amer… trajanje: 123 minuta, proizvodnja: Srbija/Jordan, 2022.
Izvor: Dubravka Lakić/politika.rs
