Piše: Aleksandar Živković
Od svih poziva papama da posjete Crnu Goru, najizgledniji da se i ostvari jeste poziv predsjednika Jakova Milatovića Lavu XIV od 3. oktobra ove godine. To se, uostalom, uklapa u „evropsku agendu“ Crne Gore. Pitanje je da li će ta posjeta biti u sklopu regionalne papine turneje i kakav će odnos prema njoj zauzeti SPC?
Predsjednik Crne Gore Jakov Milatović primljen je u audijenciju kod pape Lava XIV 3. oktobra ove godine. O tome su izvjestili i predsjednikov kabinet i Sveta Stolica. Dok je u saopštenju Milatovićevog kabineta naglasak na pozivu papi da posjeti Crnu Goru, što bi bila, kako je naglašeno, prva posjeta jednog pape u istoriji zemlje, u vatikanskom saopštenju više se ističu Milatovićevi susreti, poslije audijencije kod pape, sa državnim sekretarom kardinalom Parolinom i sekretarom za odnose sa državama i međunarodnim organizacijama nadbiskupom Galagerom. U drugom saopštenju kaže se da su Milatović i najbliži papini saradnici posebnu pažnju poklonili „integraciji Crne Gore i drugih zemalja Zapadnog Balkana u Evropsku uniju“.
Ovim je diplomatski saopšteno ono što bi bio i cilj papine posjete Crnoj Gori. Koliko god sekularizovana, Evropska unija posmatra papu kao svog duhovnog lidera i papina posjeta jeste jedan od nepisanih uslova za prijem u taj „eksluzivni“ klub zemalja.Čak je i katoličku Hrvatsku prije prijema u EU pohodio 2011. godine papa Benedikt XVI, koji je tom prilikom novinarima rekao kako mu je još kardinal Šeper objasnio da Hrvatska nije balkanska već srednjeevropska zemlja. Ova kartografska izjava ranijeg pape nije tada ostala bez reakcije pravoslavnih, no, svejedno, dosta plastično opisuje kulturni kod takozvanog i mnogo pominjanog procesa integracija. U tom kontekstu, potpisani vjeruje da je papina posjeta Crnoj Gori sada izglednija nego ikada.
U Crnoj Gori preovlađuje pozitivan stav prema ulasku u EU, ne samo kod pristalica vlade. Kakav je odnos javnosti prema eventualnom dolasku pape mislim da nije istraživano. Razumije se u Crnoj Gori većinska hrišćanska zajednica jeste Srpska pravoslavna crkva, pa neki naglašavaju da bi osim državnog i podrazumevajućeg poziva lokalne Rimokatoličke crkve (Barske nadbiskupije i Kotorske biskupije), bilo dobro i da se posjeta uskladi i sa Srpskom Patrijaršijom. Praksa papinskih posjeta govori da i od tih pravila ima izuzetaka, i to baš u zemljama našeg „regiona“, Bosni i Hercegovini i Sjevernoj Makedoniji.
Možemo samo da nagađamo da li vatikanska spoljna politika preferira papinu posjetu samoj Crnoj Gori ili Crnoj Gori u sklopu neke šire regionalne turneje? Državni poziv papi da posjeti Srbiju i dalje je na snazi, a dosadašnje pape su pokazale da im je Bosna i Hercegovina visoko na listi prioriteta i ne bi trebalo očekivati da je kod novog pape nešto u tom pogledu izmjenjeno. SPC kojoj često onemogućavaju normalan boravak u svom „Vatikanu“, Pećkoj patrijaršiji, očekuje, počesto uzaludno, međuhrišćansku solidarnost. Razumije se i kosovskometohijski Albanci imaju svoje interese u odnosima sa Svetom Stolicom, a i Hrvatska već dugo iščekuje papu…
Očigledno, mnogo je izazova i pred vatikanskom balkanskom/srednjeevropskom politikom, koja od izbora beogradskog nadbiskupa za kardinala nije napravila neki upečatljiviji potez, ali i pred Srpskom pravoslavnom crkvom.
Izvor: Život crkve
