Prof. dr Željko Jaćimović, sa Tehnološkog fakulteta Univerziteta Crne Gore i rukovodilac studijskog programa Hemija na Prirodno-matematičkom fakultetu, govori o promjenama koje su obilježile razvoj UCG u prethodnih nekoliko godina, od velikih ulaganja u infrastrukturu i savremenu naučnoistraživačku opremu, koje smatra jednim od ključnih preduslova za razvoj modernog univerziteta, do snažnijeg uključivanja mladih istraživača u naučne projekte i međunarodne istraživačke mreže.
Kao jedan od profesora sa visokim INPA indeksom, posebno se osvrnuo na značaj novog sistema vrednovanja naučne produktivnosti, ali i na ono, kako kaže, što treba da uslijedi – stvaranje boljih uslova da se naučna izvrsnost dalje razvija i pretvara u nove projekte, istraživanja i međunarodnu prepoznatljivost Univerziteta.
Napravljen vidljiv iskorak u oblastima od suštinskog značaja za savremeni univerzitet
“Smatram da se Univerzitet Crne Gore u posljednjih nekoliko godina razvija u veoma dobrom pravcu i da je napravljen vidljiv iskorak u oblastima koje su od suštinskog značaja za savremeni univerzitet. Posebno bih izdvojio velika ulaganja u infrastrukturu, rekonstrukciju univerzitetskih objekata i laboratorija, kao i nabavku ozbiljne i savremene naučnoistraživačke opreme. To nije samo pitanje tehničkog unapređenja uslova za rad. Bez savremene istraživačke opreme danas je veoma teško biti ravnopravan dio ozbiljnih međunarodnih projekata, istraživačkih konzorcijuma i kompetitivnih programa finansiranja. Istovremeno, kvalitetna oprema omogućava našim mladim saradnicima i studentima da stiču iskustvo u uslovima uporedivim sa onima na razvijenim evropskim univerzitetima. Na taj način povećavamo njihovu konkurentnost, ali i sposobnost Univerziteta da zadrži kvalitetne mlade ljude i razvija sopstvene istraživačke kapacitete”, istakao je prof. Jaćimović.
Veoma značajnim on vidi i otvaranje studijskog programa Hemija čime je, kako kaže, praktično kompletirana važna oblast prirodno-matematičkih nauka koje se mogu izučavati na Univerzitetu Crne Gore.
“Za jedan nacionalni univerzitet veoma je važno da razvija osnovne naučne discipline, jer upravo one predstavljaju temelj velikog broja primijenjenih oblasti – od medicine i farmacije, preko biotehnologije i zaštite životne sredine, do novih materijala i savremenih tehnologija”.
Jaćimović Univerzitet Crne Gore danas vidi kao modernu akademsku instituciju koja raspolaže značajnim ljudskim i infrastrukturnim potencijalom, ali u koju i dalje treba planski i kontinuirano ulagati.
“Njegova najveća snaga su, prije svega, ljudi: nastavni i istraživački kadar, kao i studenti. Bez kvalitetnih istraživača, nastavnika i motivisanih mladih ljudi nema ni snažnog univerziteta”.
Prof. dr Velibor Spalević: UCG ima veliki naučni potencijal, a njegova najveća snaga su ljudi
Prioriteti za naredni period: prijem mladih saradnika i još snažnija finansijska podrška istraživanju
Prostor za dodatno unapređenje profesor vidi prvenstveno u snažnijem povezivanju srodnih fakulteta, instituta i istraživačkih grupa.
“Univerzitet mora još efikasnije da koristi znanje, opremu i ekspertizu kojima već raspolaže. Savremena nauka je izrazito interdisciplinarna i granice između pojedinih oblasti sve su manje izražene. Zbog toga administrativne ili organizacione barijere ne bi trebalo da predstavljaju prepreku saradnji istraživača sa različitih organizacionih jedinica”.
Posebno važnim Jaćimović smatra objedinjavanje kapaciteta za projektne aktivnosti jer bi, kako kaže, dobro organizovana podrška pripremi i realizaciji međunarodnih projekata mogla značajno povećati prisustvo Univerziteta u velikim evropskim istraživačkim programima i doprinijeti njegovoj međunarodnoj vidljivosti. Istovremeno, smatra da se dalji razvoj Univerziteta mora oslanjati i na nove generacije istraživača.
“Jedan od ključnih prioriteta mora ostati i prijem mladih saradnika. Kontinuitet univerziteta ne može se zasnivati samo na postojećem kadru. Potrebno je pravovremeno prepoznati talentovane mlade ljude, omogućiti im kvalitetno usavršavanje i uključivati ih u ozbiljna istraživanja od samog početka akademske karijere”.
Takođe, ističe da bi u narednom periodu jedan od prioriteta trebalo da bude dalje infrastrukturno opremanje laboratorija u skladu sa savremenim međunarodnim standardima, ali i da je nabavka opreme samo jedan dio procesa.
„Jednako je važno obezbijediti kontinuirano održavanje i servisiranje postojeće opreme, nabavku potrošnog materijala, kao i sistematsku obuku mladih saradnika i docenata za rad na složenim instrumentima“.
Kada je riječ o nastavi, ističe on, posebno u prirodnim naukama, potrebno je još snažnije razvijati eksperimentalni i problemski pristup.
“Student ne treba samo da reprodukuje činjenice koje je čuo na predavanju. Treba ga staviti pred problem, omogućiti mu da izvede eksperiment, analizira rezultate i na osnovu njih donese odgovarajući zaključak. Takva nastava razvija način razmišljanja koji je kasnije neophodan i u nauci i u profesionalnom radu. Posebnu pažnju treba posvetiti uključivanju mladih ljudi u sve segmente akademskog života. Uz podršku iskusnih i međunarodno prepoznatih istraživača, mladi saradnici treba da budu dio projekata, naučnih konferencija, međunarodnih udruženja, istraživačkih mreža i svih aktivnosti koje doprinose međunarodnoj prepoznatljivosti Univerziteta”.
Profesor ističe da bi u najskorijem periodu trebalo razviti i stabilan univerzitetski mehanizam finansijske podrške istraživanju.
“Dio sredstava istraživačkog fonda Univerziteta mogao bi biti usmjeren ka prepoznatim i rezultatima dokazanim istraživačkim grupama, kroz transparentan i kompetitivan postupak. Takva podrška izvrsnosti ne znači privilegovanje pojedinaca, već ulaganje u istraživačke sredine koje su pokazale da mogu stvarati rezultate, uključivati mlade istraživače i predstavljati Univerzitet u međunarodnoj naučnoj zajednici”.
Reagovanje na ilustraciju u saopštenju NVO CGO „Čiji interes ubrzava izbor rektora?“
INPA indeks – mjerljiv pokazatelj naučne produktivnosti i osnova za podršku izvrsnosti
Govoreći o INPA indeksu, Jaćimović ističe njegov značaj u prepoznavanju i podsticanju naučne izvrsnosti.
„INPA indeks smatram veoma značajnim instrumentom, prvenstveno zato što uvodi objektivan i kvantifikovan način sagledavanja naučne produktivnosti i akademskog doprinosa. Naravno, nijedan pojedinačni indikator ne može u potpunosti obuhvatiti sve aspekte kvaliteta naučnog rada, niti je naučnu vrijednost moguće svesti isključivo na broj. Međutim, postojanje jasnih, transparentnih i mjerljivih kriterijuma predstavlja važan korak ka uspostavljanju kulture vrednovanja rezultata. Posebno je značajno što takav sistem omogućava da se prepoznaju istraživači i istraživačke grupe čiji rad doprinosi međunarodnoj vidljivosti i ugledu Univerziteta Crne Gore. Sljedeći korak trebalo bi da bude povezivanje vrednovanja sa odgovarajućim mehanizmima podrške. Ukoliko Univerzitet prepoznaje naučnu izvrsnost, onda bi trebalo i da stvori uslove da se ona dalje razvija – kroz podršku istraživačkim grupama, mladim saradnicima, međunarodnim projektima, nabavci opreme i potrošnog materijala, kao i učešću u relevantnim naučnim mrežama i konferencijama. Na taj način INPA indeks ne bi bio samo pokazatelj ostvarenih rezultata, već i jedan od instrumenata za kreiranje dugoročne politike podsticanja naučne izvrsnosti na Univerzitetu Crne Gore.“
Izvor: UCG
