Imali smo na RTCG-u (ne)zadovoljstvo da gledamo raspravu o Njegošu iz tri diskutabilna pravca.
S lijeva na desno: prof. dr Tanja Bečanović, u sredini neki bezbojni lik sa prezimenom Šćekić, a desno prof. Predrag Ražnatović. I dok smo od Ražnatovića slušali nepokolebljive stavove o tome da je Njegoš Srbin i govori srpski, Bečanovićka je uz asistenciju Šćekića relativizovala sve što je vezano za integritet i identitet Njegoševe ličnosti. Dakle, osim što mu se daje počast za ono napisano, Njegošu se oduzima svojstvo vladara i političkog vizionara koji je nesumnjivi srpski integralista; svojstvo ideologa kosovskog zavjeta koji je i poslije Njegoša nadahnjivao crnogorsku omladinu; svojstvo crkvenog sveštenika i crkvenog, hrišćanskog mislioca.
Bečanović se sve vrijeme pozivala na nauku kao kriterijum za ovakvo višestruko razobličenje Njegoša. Navodno, po njoj, ne možemo Njegoševe stavove iz onog vremena (o narodu, politici, vjeri) primjenjivati i plasirati sada u 21. vijeku. Moje pitanje glasi: zašto?
Bečanovićka se plaši da bi vraćanje kapele vratilo Njegoša u „crnu rizu“, i u klerikalni kontekst. Slijedi pitanje zašto se ne bi, upravo iz razloga naučne objektivnosti, sačuvao kontekst Njegoševog sveštestva? Zar ne bi bilo i anti-naučno i anti-civilizacijski ukrasti Njegošu tu mantiju?
Pa čak i političke, ideološke vizije jedne od najuglednijih ličnosti epohe Novoga vijeka, zar ih ne smijemo vrednovati, interpretirati, pa ako nađemo za shodno – prihvatiti kao svoje? Zar se zabrana čuvanja i obnavljanja nasljeđa ne zove jednoumna ideologija? I kako ocijeniti činjenicu da se takva jednoumnost nalazi na univerzitetskoj katedri?
Filip Dragović
