Freska sa likom anđela koji drži mapu Italije, a čije crte lica mnogi povezuju sa italijanskom premijerkom Đorđom Meloni, u samo nekoliko sati postala je predmet oštre političke i institucionalne rasprave.
Sporno delo nalazi se u bazilici San Lorenco in Lućina, u samom centru Rima, u kapeli posvećenoj poslednjem italijanskom kralju Umbertu II od Savoje.
Freska prikazuje dva anđela (heruvima) nagnuta nad mermernim poprsjem kralja: jedan sa savojskom krunom, drugi sa „čizmom“, simbolom Italije. Upravo lice ovog drugog izazvalo je lavinu komentara, medijskih analiza i reakcija na društvenim mrežama, zbog navodne sličnosti sa aktuelnom predsednicom Saveta ministara, Đorđom Meloni.
Vest je brzo privukla pažnju javnosti i medija, pa je crkva tokom dana bila ispunjena znatiželjnicima, novinarima i televizijskim ekipama. Sama premijerka reagovala je ironično, poručivši na društvenim mrežama: „Ne, definitivno ne ličim na anđela“.
Bazilika San Lorenco in Lućina pripada Fondu za verske objekte Ministarstva unutrašnjih poslova Italije. Spomenik Umbertu II postavljen je sredinom osamdesetih godina na inicijativu tadašnjeg paroha, dok je freska sa anđelima delo slikara i restauratora Bruna Valentinetija, nastalo 2000. godine. Godine 2023. izvedeni su radovi sanacije zbog prodora vlage, nakon čega je dekoracija „vraćena u prvobitno stanje“.
Na osnovu instrukcija ministra kulture Alesandra Đulija, specijalna nadzornica za Rim, Danijela Poro, izvršila je inspekcijski nadzor. Kako je izjavila, reč je o savremenom delu koje ne potpada pod formalnu zaštitu kulturne baštine, ali se nalazi u crkvi, što podrazumeva nadležnost više institucija. Najavljena je arhivska provera kako bi se utvrdilo da li su tokom poslednje intervencije načinjene izmene u odnosu na original iz 2000. godine.
Vikarijat Rima saopštio je da su i nadzorne institucije i vlasnik objekta bili obavešteni o restauraciji „bez ikakvih izmena ili dodataka“. Ukoliko se potvrdi promena izgleda lica anđela, navodi se da je reč o samostalnoj inicijativi restauratora, o kojoj nadležni organi nisu bili obavešteni. Kardinal Baldasare Reina upozorio je da se „sakralna umetnost ne sme instrumentalizovati“, podsećajući na njenu liturgijsku i duhovnu svrhu.
Paroh monsinjor Danijele Miketi pokušao je da umanji značaj polemike, ističući da su umetnici i u prošlosti u crkvenim delima koristili likove savremenika. „Ne želimo da se parohija doživljava kao politički obojena“, rekao je on.
Bruno Valentineti, crkvenjak i dobrovoljni dekorater u bazilici San Lorenco in Lućina, odbacio je tvrdnje o sličnosti lica anđela iznad groba Umberta II sa italijanskom premijerkom Đorđom Meloni. „Recite mi ko kaže da liči na Meloni?“, poručio je na sajtu dnevnog lista Korijere dela sera.
„Ja sam samo restaurirao ono što je već postojalo i vratio sam izgled kakav je imalo pre 25 godina.“ Ipak, sličnost je vidljiva što potvrđuje i veliki broj osoba koje su reagovale na društvenim mrežama.
Slučaj je dobio i političku dimenziju. Opozicione stranke, pre svega Demokratska partija i Pokret pet zvezda, zatražile su detaljnu proveru regularnosti radova i eventualno vraćanje freske u prethodno stanje, upozoravajući na moguće kršenje propisa o kulturnoj baštini.
Dok nadležne institucije nastavljaju istragu, bazilika u centru Rima ostaje mesto neobične pažnje javnosti, na granici između umetnosti, politike i savremenih simboličkih tumačenja.
Izvor: RTS
