Da li ste znali da plavi rak (Callinectes sapidus) mora da odbaci svoj stari oklop kako bi mogao da raste?
Presvlačenje, odnosno ekdiza, predstavlja ključni biološki proces u životnom ciklusu rakova. Pošto čvrsti spoljašnji skelet ne raste zajedno sa tijelom, rak u određenoj fazi odbacuje stari oklop, nakon čega njegovo tijelo postepeno raste i formira novi, u početku mekan i elastičan oklop. U ovom periodu rak je posebno osjetljiv na predatore i druge spoljašnje uticaje, sve dok novi oklop ne očvrsne. Upravo ova faza omogućava dobijanje takozvanog raka mekog oklopa (soft-shell crab).
Plavi rak – invazivna vrsta u Jadranskom moru
Iako je riječ o izuzetno zanimljivom biološkom fenomenu, plavi rak je alohtona, odnosno strana invazivna vrsta u ovom području. Njegovo prisustvo može imati negativan uticaj na lokalne ekosisteme, autohtone vrste i ribarstvo, kroz predaciju, konkurenciju za hranu i stanište, kao i uništavanje ribarskih alata. Zato su praćenje njegove rasprostranjenosti i istraživanje mogućnosti održivog upravljanja ovom vrstom od posebnog značaja.
Šta Institut radi?
Institut za biologiju mora sprovodi aktivnosti za potrebe Agencije za zaštitu životne sredine, u okviru aktivnosti Interreg IPA South Adriatic projekta CRABoost..
Cilj ovih aktivnosti je uspostavljanje i primjena sistema za uzgoj i transformaciju plavog raka u raka mekog oklopa, kroz proučavanje i kontrolu procesa presvlačenja. Ovakav pristup doprinosi boljem razumijevanju biologije ove invazivne vrste i istraživanju mogućnosti njenog valorizovanja, uz istovremeno smanjenje njene brojnosti u morskom ekosistemu.
Od razumijevanja prirodnih procesa do inovativnih rješenja za izazove koje donose invazivne vrste!
Izvor: UCG
