U 98. godini života preminuo je Stjepan Džimi Stanić, legendarni muzičar, pevač, kontrabasista i zabavljač čija je karijera trajala više od sedam decenija. Ostaće upamćen kao jedan od najdugovečnijih i najoriginalnijih izvođača na jugoslovenskoj i hrvatskoj sceni.
Otišao je tiho, gotovo nestvarno za čoveka koji je ceo svoj vek proveo pod svetlima pozornice, okružen muzikom i aplauzima. Stjepan Džimi Stanić, gospodin sa gitarom, čiji je topli bariton bio zvučna kulisa odrastanja generacija, preminuo je ostavivši iza sebe neizbrisiv trag.
Njegova karijera, koja je počela na pragu pedesetih godina prošlog veka, nije bila samo niz pesama, već hronika jednog vremena, ispričana sa neodoljivim šarmom, duhovitošću i majstorstvom koje se retko sreće. Bio je više od pevača – sinonim za evergrin i čovek koji je dokazao da godine ne znače ništa kada je duh mlad.
Slučajni kauboj i pionir džeza
Rođen u Zagrebu 20. januara 1929. godine, u porodici gde je muzika bila deo svakodnevice, Stanić je rano pokazao izuzetan talenat. Počeo je kao gitarista i kontrabasista sa izraženom sklonošću ka džezu, muzici koja će ostati njegova prva i najveća ljubav.
Ipak, pesma koja ga je lansirala i donela popularnosti nastala je gotovo slučajno. Kao član Vokalnog ansambla Nikice Kalođere, dobio je zadatak da otpeva numeru Cowboy Jimmy. Zanimljivo je da nadimak nije dobio po pesmi, već obrnuto. Kalođera se našalio: „Džimi, imamo za tebe pesmu po meri“, i tako je rođen hit koji je decenijama emitovan na radio-talasima širom Jugoslavije.
Njegova muzička radoznalost i veština odvele su ga daleko izvan okvira šlagera. Malo je poznato da je Stanić jedan od prvih, ako ne i prvi muzičar koji je na ovim prostorima uživo izvodio rokenrol. Njegovi nastupi u zagrebačkom Varijeteu i Ric baru 1956. godine, kao i dokumentovani koncert na Kolarčevom univerzitetu u Beogradu 7. februara 1957. godine, smatraju se prvim manifestacijama nove globalne muzičke senzacije u tadašnjoj državi.
Poseban dragulj u njegovoj biografiji je anegdota iz 1956. godine, kada je legendarni trubač Dizi Gilespi gostovao u Zagrebu. U poslednjem trenutku, Stanić je uskočio da na kontrabasu zameni Gilespijevog basistu koji nije stigao na vreme, iako su u publici sedeli vrhunski domaći kontrabasisti.
Bariton za sva vremena
Iako je bio vrstan instrumentalista, njegov ugodan i topao bariton postao je njegov glavni instrument. Domaći barovi i zapadnoevropski noćni klubovi postali su njegov životni prostor, a repertoar mu se kretao od zahtevnih evergrina poput Prolazi sve i Zamagljen prozor, do duhovitih pesama koje su otkrivale njegovu sklonost ka humoru.
Numere kao što su Bio sam konjušar cara, Moja kobila Suzi i Dimnjačar postale su zaštitni znak njegovih nastupa, pretvarajući koncerte u kabaretske predstave ispunjene smehom i interakcijom sa publikom. Nije se libio da obradi ni svetske hitove, pa su se na njegovom repertoaru našle pesme poput Delilah i Bonnie and Clyde.
Tokom godina, sve češće u društvu supruge Barbare, kroz izvođenje starih šlagera iz tridesetih i četrdesetih, kao i pesama češkog porekla, nepogrešivo je vraćao publiku u nostalgičnu atmosferu prošlih vremena. Njegova karijera krunisana je 2013. godine nagradom Porin za životno delo, priznanjem koje su mu odali kolege muzičari, potvrđujući njegov izuzetan doprinos muzičkoj sceni.
Čak i u dubokoj starosti, Stanić nije gubio energiju. Do poslednjih godina bio je aktivan, nastupajući sa svojim bendom i puneći dvorane. Vozio je automobil, uživao u čaši vina i, kako je sam govorio, u desetak cigareta dnevno. Živeo je po svojim pravilima, kao „čovek-ptica koji voli slobodu“, zadržavši optimizam i vedrinu do samog kraja.
Izvor: HRT/ RTS
