Piše: Jovan Džodžo
U porti Sabornog hrama Svetog Vasilija Ostroškog, u okviru manifestacije „Dani porodice Romanov“, upriličen rođendanski omaž Novici Tadiću, značajnom glasu srpske poezije druge polovine dvadesetog vijeka.
Rođen u Smriječnu, u opštini Plužine, prije sedamdeset i sedam godina, Novica Tadić iza sebe je ostavio opus koji kritika danas smatra utemeljenom vrijednošću savremenog srpskog pjesništva. njegova poezija dugo je čekala na puno kritičko priznanje, a kada je ono došlo, nedvosmisleno je zauzela mjesto koje joj s pravom pripada.
„Obitavajući kao veliki, autentični usamljenik srpske poezije, Novica Tadić je uspio da uobliči svojevrsnu estetiku ružnoće, koja je artikulisana pjesnikovom poetskom vizijom u kojoj povlašćeno mjesto pripada toposu grada. Od svojih pjesničkih početaka Tadić konsekventno oblikuje prostor grada kao podrazumijevajući ambijent čovjekove egzistencije, odričući se ustaljenog neoromantičarskog poetičkog instrumentarija, koji se zasniva na snažno ospoljenom eskapističkom momentu.
Preuzimajući elemente romantičarskog opisa grada, Tadić istovremeno preuzima i etički stav, ali ga u duhu modernog pesništva ne izražava onako prozirno kao što to čini Šeli. Nesumnjivo, to je konsekvenca činjenice da su romantičari imali kuda da odu iz grada: moderni pesnik tu odstupnicu više nema, pa stoga njegova poezija mora da na sebe preuzme jednu vrstu mimikrijske taktike“, zapazio je profesor Vladušić.
„Takođe, na izvjestan način, prećutno pristaje na brutalnost trajanja u gradu, ne iskazujući bunt protiv sablažnjujućih senzacija grehovnog i obezduhovljenog života. Naime, grad u Tadićevoj poeziji je simbol brzine života, otuđenja i dehumanizacije, izražena je mračna strana urbanog života koju odlikuju zakulisne radnje, spletkarenje i nesigurnost“, zapaziće kritičar Jurić, kazao je, uz ostalo, prof. dr Radoje Femić.
Drugu dimenziju pjesnikovog djela, onu duhovnu, osvijetlio je teolog Dejan Spiridon Bulatović, podsjetivši da je Tadić u poznijim godinama svoje stihove sve više okretao pitanjima grijeha, molitve i odnosa prema Bogu.
„Tadićeva snaga bila je u superiornom talentu i čistoći bića, ničim zatomljenom. Za svoje pisanje kaže:“ Kad me nešto tišti, kažem sebi, to pesma negdje počinje“. njegovo prečisto i predobro biće pravilo je otklon prema zlu, on kaže: „Ništa ne prikrivaj matafizičkim kategorijama. Zločinac je bednik, zlo,beda, mizerija. Dalje, svojim stavovima iznosi svetootački, najdublji stav o zlu, kao „promašaju naše slobode“, istakao je, uz ostalo, Bulatović.
Pjesništvo Novice Tadića nagrađeno je brojnim značajnim priznanjima, od Disove i Zmajeve nagrade, do nagrade Meše Selimovića za zbirku „Neznan“, proglašenu najboljom knjigom 2006. godine. Preminuo je 2011. u Beogradu, gdje je i sahranjen.
njegov opus, prevođen na engleski i francuski, ostaje svjedočanstvo pjesnika koji je mrak vlastitog vremena pretvarao u jezik, bez ublažavanja i bez utjehe, ali sa nepokolebljivom vjerom u snagu riječi.
Izvor: RTNK
