Njegovo visokopreosveštenstvo arhiepiskop cetinjski i mitropolit crnogorsko-primorski g. Joanikije odslužio je danas, sa Njegovim preosveštenstvom episkopom dioklijskim g. Pajsijem i sveštenstvom, moleban za blagoslovenu školsku godinu u novoj zgradi Pravoslavne gimnazije „Sveti Sava“, koja se nalazi u podgoričkom naselju Stari aerodrom.
Molebanu je prisustvovala ministarka prosvjete, nauke i inovacija u Vladi Crne Gore, prof. dr Anđela Jakšić-Stojanović.
Po odsluženom molebanu sabranima se najprije obratio Mitropolit Joanikije.
Besjeda Njegovog visokopreosveštenstva arhiepiskopa cetinjskog i mitropolita crnogorsko-primorskog Joanikija nakon odsluženog molebana za blagoslovenu novu školsku godinu u Pravoslavnoj gimnaziji „Sveti Sava“ u Podgorici
Vaše preosveštenstvo, dragi vladiko, časni oci sveštenici, poštovana gospođo ministarko prosvjete u Vladi Crne Gore, poštovani gospodine direktore, profesori i svi zaposleni u ovoj školi, dragi učenici,
Blagodarimo Gospodu što nam je dao snage da podignemo ovaj dom našoj novorođenoj školi, Pravoslavnoj gimnaziji Svetoga Save u Podgorici. Na početku 21. vijeka počinjemo nešto relativno novo u crkvenoj misiji na prostoru Crne Gore, po uzoru na jevanđelsko Gospodnje uputstvo: „Novo vino u mjehove nove.“
Prvi put poslije 80 godina jedna škola crkvene i vjerske prepoznatljivosti počinje svoj rad u zvaničnom državnom sistemu Crne Gore. Kako je to neprekinuta praksa u modernoj Evropi, i ovdje će ruku pod ruku ići obrazovanje u prirodnim i duhovnim naukama, sa jedne strane, i učenje osnovama hrišćanske vjere, sa druge strane. Opet, ta činjenica, koja je potpuna novina za ovu generaciju učenika i učitelja, oslanja se na osveštanu praksu iz crkvene istorije, kako one šire, evropske, tako i ovdašnje, zabilježene u istoriji Srpske pravoslavne crkve, a samim tim i u istoriji Crne Gore.
Crkvenu misiju od njenih početaka karakteriše školska djelatnost. Hristovi apostoli zvali su se učenicima, a Gospoda su smatrali svojim učiteljem. Takav odnos prema prenošenju hrišćanske nauke zadržao se i u narednim vjekovima, u kojima zapažamo rad čuvenih crkvenih škola, koje su od samog svog nastanka uspostavljale sklad i sinergiju između svjetskih naučnih znanja i biblijskih nadprirodnih otkrivenja.
Sveti oci Crkve opravdano su vjerovali da se istine o Božijem postojanju i Njegovoj ljubavi otkrivaju kako u proučavanju Svetoga pisma i crkvenoga predanja, tako i u proučavanju istina prirode i čovjeka. To i takvo vjerovanje crkvenih misionara dovelo je do toga da su u srednjem vijeku nastali evropski univerziteti pod okriljem Crkve, koji do danas postoje kao prestižni obrazovni centri naše civilizacije. Ni moderna praksa sekularne uređenosti društva nije narušila princip saradnje i kooperacije između teologije i drugih nauka na najboljim evropskim univerzitetima.
Tako je bilo i na ovim našim prostorima. Crkva je osnivala prve škole pismenosti pri srednjovjekovnim hramovima u vrijeme svetih Nemanjića, prvu štampariju pri manastiru u vrijeme Crnojevića, a novi vijek je ovdje donio prve knjige i prve začetke modernog školstva, opet djelovanjem cetinjskih mitropolita i pismenih igumana i njihovim neumornim kontaktima sa velikim hrišćanskim misionarskim centrima u Rusiji, Austriji i Mletačkoj republici. Konačno, prva viša škola u novovjekovnoj Crnoj Gori osnovana je prije više od 160 godina na Cetinju kao Bogoslovska škola, trudom crnogorskog knjaza Nikole i učenog hercegovačkog arhimandrita Nićifora Dučića.
Od tada pa do pojave komunističke totalitarne vladavine, pored Cetinjske bogoslovije, sve škole u Crnoj Gori imale su vjersku nastavu i Svetog Savu kao svoju školsku slavu. Sve to ima i naša gimnazija. Danas trasiramo pravac prosvjetne i pedagoške budućnosti Crne Gore, oslanjajući se upravo na ove drevne i dobro oprobane puteve školstva.
Oslonjeni na blagoslov Svetog Save, na Njegošev stvaralački duh i njegovu ljubav ka prosvješčeniju, pamteći lična svjedočanstva svih naših crkvenih misionara koji su svoje djelo pred Bogom i ljudima zasnivali na radu škola – Svetog Vasilija Ostroškog, Svetog Petra Cetinjskog, sveštenomučenika Luke Crmničkog, blaženopočivšeg mitropolita Amfilohija – mi danas ulazimo u po svemu modernu i funkcionalnu školsku zgradu, zagledani u perspektivu duhovnog i moralnog razvoja naše djece. Ispunjeni smo vjerom i nadom da će oni koji se ovdje budu učili, kada se iškoluju i postanu zreli ljudi, donijeti svaki napredak našoj otadžbini, a Crkvi i svom narodu veliku sreću i radost.
Ime Svetog Save, nebeskog pokrovitelja ove škole, obavezuje nas ne samo da dobro razumijevamo ličnost i djelo Svetog Save, da znamo svoju prošlost i da budemo svjesni svog identiteta, nego i da se osposobimo da pravilno razumijevamo druge kulture i da prihvatamo dobra iskustva, znanja i istinske vrijednosti koje su iznjedrili drugi narodi.
U ovoj školi će se učiti i njegovati srpski jezik i ćirilično pismo, ali će se istovremeno učiti i strani jezici, usvajati znanja i duhovna bogatstva koja su obilježena grčkim alfabetom, latinicom i drugim pismima. Vjerujemo da će princip sjedinjenja vjere i nauke, onog nadrazumnog i onog razumnog, u školovanju budućih generacija naše djece pokazati opravdanim svaki naš sadašnji trud, da će doprinijeti ostvarenju naših želja da se ozdravi i oplemeni naš obrazovni sistem, da se povežu njegovi tradicionalni duhovni temelji sa perspektivom njegove funkcionalnosti i pristupačnosti u vremenima koja dolaze.
Koristimo ovu priliku da se zahvalimo Vladi Crne Gore i njenom premijeru, gospodinu Milojku Spajiću, koji su razumjeli našu viziju, prepoznali njenu društvenu korist i materijalno i institucionalno podržali ovu školu.
Početak rada Gimnazije „Sveti Sava“, kao i izgradnja ovog zdanja u kome smo danas, predstavljaju primjer uspješne saradnje Crkve i države. Crkva je prepoznala svoj interes u svom ulasku u državni školski sistem putem otvaranja vjerske škole sa javnopravnim značajem, a država je ispravno prepoznala interes društva i građanstva da, u skladu sa svojim ustavom i zakonima, omogući rad ove škole. Posebno se zahvaljujemo gospodi Ristu i Nikoli Drekalovićima i mnogim drugim dobrotvorima ove škole, njenom nastavnom osoblju, školskom odboru i protojereju Daliboru Milakoviću, koji je sa velikom ljubavlju, u ime Mitropolije crnogorsko-primorske, pratio podizanje ove škole da bi bio od pomoći njenim graditeljima kad god je bilo potrebno.
Kada uskoro bude osvećenje ovdašnjeg Hrama Svetog Save i zgrade Gimnazije, tada će biti najbolja prilika da pozovemo sve dobrotvore ove škole i da im se dostojno zahvalimo. U procesu formiranja ove škole i tokom njenog uspješnog rada blistavu ulogu imao je njen dosadašnji direktor, gospodin Jugoslav Blagojević, koji je ovu novoosnovanu pravoslavnu gimnaziju svojim trudom, znanjem, iskustvom i ljubavlju uzdigao do ugledne i ozbiljne prosvjetne ustanove, prepoznatljive i značajne u školskom sistemu Crne Gore. Srdačno čestitamo novom direktoru ove škole, gospodinu Miomiru Brajoviću, koji je kao dobar pedagog i uzoran profesor svojim dosadašnjim radom zaslužio izbor na ovu visoku dužnost, i želimo mu pun uspjeh u radu.
Dragi profesori i učenici, neka vam je srećna i blagoslovena nova i komforna zgrada gimnazije. Dragi gimnazijalci, čuvajte ovu školu kao svoj dom i hram znanja. Proslavite je lijepim, nezaboravnim druženjem, dobrim vladanjem i sjajnim rezultatima vašeg marljivog učenja.
Božiji blagoslov da bude na svima vama. Amin.
